یادگیری متفاوت، آموزش متفاوت؛ ضرورت توجه به تفاوت های فردی در دانش آموزان استثنایی

این مقاله با هدف بررسی عمیق ضرورت توجه به تفاوت های فردی در دانش آموزان استثنایی و پیامدهای آن بر طراحی و اجرای برنامه های آموزشی، تدوین شده است. آموزش ویژه (Special Education) به طور ذاتی مبتنی بر اصل فردمحوری و شناخت منحصر به فرد بودن هر دانش آموز است. با این حال، در عمل، گاهی رویکردهای کلی نگر، مانع از انطباق موثر آموزش با نیازهای خاص می شود. این پژوهش با مروری بر نظریه های بنیادین روان شناسی رشد و یادگیری (مانند نظریه مناطق رشد پروکسیمال ویگوتسکی و نظریه های پردازش اطلاعات)، استدلال می کند که نادیده گرفتن تفاوت های شناختی، عاطفی، اجتماعی و جسمانی در این گروه، نه تنها اثربخشی آموزش را کاهش می دهد، بلکه می تواند منجر به آسیب های روانی-تحصیلی بلندمدت شود. تمرکز اصلی مقاله بر پنج محور کلیدی است: تبیین مبانی نظری توجه به تفاوت های فردی، ارائه رویکردهای آموزشی مبتنی بر تمایز (Differentiated Instruction)، بررسی نقش محوری معلم در اجرای این رویکردها، تحلیل اهمیت طراحی برنامه درسی انعطاف پذیر، و تشریح پیامدهای روانی و تحصیلی ناشی از پذیرش یا عدم پذیرش فردگرایی در آموزش. نتیجه گیری مقاله بر این اصل استوار است که آموزش متفاوت، نه یک انتخاب، بلکه یک الزام اخلاقی و علمی در حوزه آموزش استثنایی است و نیازمند تحول پارادایمی در سیاست گذاری های آموزشی و صلاحیت های حرفه ای معلمان می باشد.

کلیدواژه ها:

آموزش استثنایی ، تفاوت های فردی ، یادگیری تمایزیافته ، برنامه ریزی درسی انعطاف پذیر ، روان شناسی پرورشی ، دانش آموزان با نیازهای ویژه