تحول برنامه درسی در آموزش وپرورش: رویکردها، چالش ها و چشم اندازها

تحول برنامه درسی در آموزش وپرورش از جمله مهم ترین محورهای توسعه آموزشی است که نقش بسزایی در کیفیت یادگیری و سازگاری دانش آموزان با تغییرات اجتماعی و فناوری ایفا می کند. این تحول نه تنها با تغییر محتوای آموزشی و اهداف تربیتی مرتبط است، بلکه با بازنگری در روش ها، استانداردها و چارچوب های ارزشیابی نیز همبستگی دارد. تغییرات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی در جوامع امروزی، نیازمند برنامه های درسی پویا و انعطاف پذیر است که قادر باشد مهارت های دانش آموزان را در راستای نیازهای آینده ارتقا دهد. پژوهش های متعدد نشان داده اند که برنامه درسی سنتی و ایستا، اغلب قادر به پاسخگویی به نیازهای متنوع یادگیرندگان نیست و تحول در آن، مستلزم توجه به ابعاد مختلف یادگیری، از جمله مهارت های تفکر انتقادی، حل مسئله، کار گروهی و خلاقیت است (حسینی، ۱۳۹۸؛ رحمانی، ۱۴۰۰). همچنین تجارب بین المللی نشان می دهد که برنامه های درسی موفق، ترکیبی از محتوای نظری، فعالیت های کاربردی و مهارت های اجتماعی هستند و سازوکارهای انعطاف پذیر برای بازنگری مداوم دارند (براون و همکاران، ۲۰۱۵). در این مقاله، تلاش شده است ضمن بررسی ادبیات موجود، تحول برنامه درسی در آموزش وپرورش، عوامل موثر بر آن، چالش ها و فرصت ها، و همچنین چشم اندازهای آینده مورد تحلیل قرار گیرد. نتایج این بررسی می تواند برای سیاست گذاران، برنامه ریزان آموزشی و معلمان، چارچوبی جهت طراحی برنامه های درسی کارآمد، مبتنی بر نیازهای واقعی جامعه و توسعه مهارت های جامع دانش آموزان فراهم کند.