نقش معلم در برساخت یادگیری معنادار و پرورش عاملیت فکری دانش آموزان

تحولات شتابان اجتماعی، فرهنگی و معرفتی در جهان معاصر، کارکردهای سنتی کلاس درس و الگوهای مسلط یاددهی–یادگیری را با چالش های بنیادین مواجه ساخته است. در چنین شرایطی، کلاس درس دیگر نمی تواند صرفا فضایی برای انتقال یک سویه دانش باشد، بلکه باید به زیست جهانی پویا برای برساخت معنا، گفت وگوی فکری و مشارکت فعال دانش آموزان تبدیل شود. این مقاله با رویکردی تحلیلی–مفهومی، به بررسی نقش معلم در دگرگونی زیست جهان کلاس درس و پرورش عاملیت فکری دانش آموزان می پردازد.در این چارچوب، معلم نه به عنوان مجری برنامه درسی، بلکه به مثابه کنشگری معنا ساز و طراح موقعیت های یادگیری تلقی می شود که با ایجاد فضای امن روانی، تعامل اندیشه محور و پرسش گری انتقادی، زمینه مشارکت فعال و مسئولانه دانش آموزان را فراهم می کند. یافته های نظری پژوهش نشان می دهد که عاملیت فکری دانش آموزان زمانی شکل می گیرد که فرهنگ کلاس درس بر پایه اعتماد، گفت وگو، تفکر تاملی و مسئولیت پذیری یادگیری بنا شود. در این فرآیند، نقش معلم از کنترل و هدایت مستقیم به تسهیل گری، رهبری فکری و حمایت شناختی تغییر می یابد.نتیجه گیری مقاله بر این نکته تاکید دارد که بازسازی تجربه یادگیری در کلاس درس معاصر، مستلزم بازاندیشی عمیق در نقش حرفه ای معلم و منطق حاکم بر روابط آموزشی است. دگرگونی زیست جهان کلاس درس می تواند به ارتقای یادگیری معنادار، تقویت تفکر انتقادی و شکل گیری دانش آموزانی خوداندیش، مشارکت جو و مسئول در قبال یادگیری خویش منجر شود؛ امری که برای پاسخ گویی به نیازهای تربیتی نسل نو ضرورتی انکارناپذیر دارد.