تبیین جایگاه درس عربی در برنامه درسی مدرسه با تاکید بر آموزش معنادار و نیازهای واقعی دانش آموزان

درس عربی به عنوان یکی از دروس رسمی برنامه درسی مدرسه، همواره با چالش هایی در زمینه معناداری یادگیری و ارتباط با نیازهای واقعی دانش آموزان مواجه بوده است. غالب شدن رویکردهای حافظه محور، تاکید افراطی بر قواعد دستوری و فاصله گرفتن محتوا از موقعیت های واقعی زندگی موجب شده است که بسیاری از دانش آموزان این درس را غیرکاربردی و کم فایده تلقی کنند. هدف این مقاله، تبیین جایگاه درس عربی در برنامه درسی مدرسه با تاکید بر آموزش معنادار و پاسخ گویی به نیازهای واقعی دانش آموزان، در قالب یک چارچوب مفهومی تلفیقی است. در این چارچوب، مفاهیم آموزش معنادار، یادگیری موقعیتی، نیازمحوری در برنامه درسی و انگیزش تحصیلی به صورت یکپارچه مورد توجه قرار می گیرند. بر اساس مبانی نظری سازنده گرایی و یادگیری اجتماعی، یادگیری زمانی معنادار خواهد بود که دانش آموز بتواند میان محتوای درسی، تجربیات پیشین و مسائل واقعی زندگی خود ارتباط برقرار کند (Ausubel, ۱۹۶۸؛ Vygotsky, ۱۹۷۸). نتایج تحلیل نظری نشان می دهد که بازتعریف اهداف درس عربی از حفظ قواعد به سمت توسعه مهارت فهم، کاربرد زبان در موقعیت های واقعی و تقویت هویت فرهنگی دینی می تواند جایگاه این درس را در برنامه درسی ارتقا دهد (Tyler, ۲۰۱۳؛ Wiggins & McTighe, ۲۰۰۵). چارچوب پیشنهادی این مقاله می تواند مبنایی برای بازنگری در محتوا، روش های تدریس و ارزشیابی درس عربی فراهم آورد و زمینه افزایش انگیزش، مشارکت فعال و یادگیری پایدار دانش آموزان را مهیا سازد.