بازآرایی مناسبات آموزشی در مدرسه معاصر: نقش معلم در انتقال مسئولیت یادگیری به دانش آموزان

یکی از چالش های بنیادین آموزش مدرسه ای، تمرکز قدرت دانشی و تصمیم گیری آموزشی در دست معلم و ساختار رسمی مدرسه است؛ وضعیتی که یادگیری دانش آموزان را به فرایندی وابسته و منفعل تبدیل می کند. این پژوهش با رویکردی تحلیلی–مفهومی، به بازآرایی مناسبات آموزشی در کلاس درس و نقش معلم در انتقال مسئولیت یادگیری به دانش آموزان می پردازد.یافته های پژوهش نشان می دهد که یادگیری زمانی عمیق و پایدار می شود که دانش آموزان خود را مالک فرایند یادگیری بدانند و در انتخاب، ارزیابی و بازاندیشی مسیر یادگیری مشارکت داشته باشند. در این الگو، معلم به جای کنترل یادگیری، نقش هدایت گر و پشتیبان را بر عهده می گیرد و با ایجاد فضای اعتماد، امکان خطا، پرسشگری و خودتنظیمی را فراهم می سازد. نتایج مطالعه تاکید می کند که تحول آموزش مدرسه ای بدون تغییر در مناسبات قدرت، نگرش به ارزشیابی و بازتعریف نقش حرفه ای معلم امکان پذیر نیست. این پژوهش می تواند چارچوبی نظری برای توسعه یادگیری مسئولانه و خودراهبر در مدارس ارائه دهد.