گذار از آموزش انتقالی به یادگیری کنش مند: رهبری تحول آفرین معلم در بازسازی تجربه یادگیری مدرسه ای

تحولات شتابان اجتماعی، فناورانه و فرهنگی، نظام آموزش مدرسه ای را با چالش های بنیادینی مواجه ساخته و کارآمدی الگوهای سنتی آموزش انتقال محور را با تردید جدی روبه رو کرده است. در این شرایط، بازسازی تجربه یادگیری و ارتقای کنشگری آموزشی دانش آموزان به عنوان مولفه های کلیدی آموزش معاصر مطرح می شود. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی–مفهومی، به تبیین گذار پارادایمی از آموزش مبتنی بر انتقال دانش به یادگیری کنش مند و مشارکتی می پردازد و نقش معلم را در این فرایند مورد بازاندیشی قرار می دهد.یافته های این مطالعه نشان می دهد که کنشگری آموزشی دانش آموزان زمانی محقق می شود که تجربه یادگیری بر پایه مشارکت فعال، گفت وگوی انتقادی، حل مسئله و مسئولیت پذیری شناختی سازمان یابد. در این چارچوب، معلم از مجری برنامه درسی به رهبر تحول آفرین یادگیری تبدیل می شود؛ فردی که با طراحی موقعیت های یادگیری معنادار، هدایت تعاملات فکری و ایجاد فضای روانی امن، زمینه بروز تفکر مستقل و مشارکت اندیشمندانه دانش آموزان را فراهم می کند. بازسازی تجربه یادگیری مستلزم تغییر در روابط قدرت دانشی کلاس، بازتعریف نقش ارزشیابی و تقویت فرهنگ اعتماد و همکاری است.نتایج پژوهش تاکید می کند که تحول پایدار در آموزش مدرسه ای بیش از آنکه به تغییر ابزار یا محتوا وابسته باشد، نیازمند دگرگونی در منطق حاکم بر یاددهی–یادگیری و کیفیت رهبری معلم در کلاس درس است. این مطالعه می تواند مبنایی نظری برای بازطراحی برنامه های درسی، توسعه حرفه ای معلمان و سیاست گذاری آموزشی در راستای ارتقای یادگیری کنش مند و تجربه تحصیلی معنادار دانش آموزان فراهم آورد.