دگرگونی منطق آموزش در کلاس درس معاصر: نقش معلم در فعال سازی تفکر انتقادی و مشارکت اندیشمندانه دانش آموزان

در آموزش معاصر، یکی از مسائل اساسی، فاصله معنادار میان اهداف اعلام شده نظام های آموزشی در پرورش تفکر انتقادی و واقعیت های حاکم بر کلاس های درس است. الگوهای سنتی آموزش، با تاکید بر انتقال یک سویه دانش و بازتولید محفوظات، امکان مشارکت فعال و اندیشه ورزی مستقل دانش آموزان را محدود می سازد. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی–مفهومی، به بررسی دگرگونی منطق آموزش در کلاس درس معاصر و نقش معلم در فعال سازی تفکر انتقادی و مشارکت اندیشمندانه دانش آموزان می پردازد.یافته های این مطالعه نشان می دهد که پرورش تفکر انتقادی مستلزم تغییر در مناسبات یادگیری، بازتعریف روابط دانشی معلم و دانش آموز، و گذار از آموزش کنترل محور به یادگیری گفت وگومحور و مسئله محور است. در این چارچوب، معلم نه مرجع نهایی حقیقت، بلکه سازمان دهنده تجربه های یادگیری، تسهیل گر گفت وگوهای فکری و پشتیبان استقلال شناختی دانش آموزان تلقی می شود. ایجاد فرصت برای پرسشگری، نقد دیدگاه ها، تحلیل موقعیت های واقعی و مشارکت فعال در فرایند یادگیری، زمینه ساز شکل گیری تفکر انتقادی و مسئولیت پذیری فکری در دانش آموزان است. نتایج پژوهش بر این نکته تاکید دارد که تحول پایدار در پرورش تفکر انتقادی، بیش از آنکه به تغییر محتوا وابسته باشد، نیازمند دگرگونی در منطق حاکم بر آموزش و بازسازی نقش معلم در کلاس درس معاصر است. این مطالعه می تواند مبنایی نظری برای بازطراحی برنامه های درسی، تربیت معلم و سیاست گذاری های آموزشی فراهم آورد.