تحلیل تاثیر ضعف مهارت های اجتماعی و مشکلات ارتباطی در بین دانش آموزان و تاثیر ان بر عملکرد تحصیلی

ضعف مهارت های اجتماعی و بروز مشکلات ارتباطی در میان دانش آموزان از جمله چالش های مهم نظام های آموزشی معاصر به شمار می رود که می تواند پیامدهای گسترده ای بر ابعاد شناختی، عاطفی و تحصیلی آنان بر جای گذارد. مهارت های اجتماعی شامل توانایی هایی نظیر برقراری ارتباط موثر، همدلی، حل تعارض، همکاری، جرات مندی و تنظیم هیجان است که نقش اساسی در تعامل دانش آموز با همسالان، معلمان و محیط آموزشی ایفا می کند. هنگامی که دانش آموزان از این مهارت ها به طور کافی برخوردار نباشند، اغلب با مشکلات ارتباطی نظیر انزوا، سوءتفاهم، اضطراب اجتماعی، ناتوانی در بیان نیازها و احساسات، و دشواری در مشارکت فعال در فعالیت های کلاسی مواجه می شوند.این مشکلات ارتباطی می تواند به صورت مستقیم و غیرمستقیم بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان اثر بگذارد. از منظر مستقیم، ناتوانی در پرسش گری، مشارکت در بحث های کلاسی، کار گروهی و تعامل سازنده با معلم موجب کاهش فرصت های یادگیری فعال و در نتیجه افت پیشرفت تحصیلی می شود. از منظر غیرمستقیم، ضعف مهارت های اجتماعی اغلب با پیامدهای روان شناختی مانند کاهش عزت نفس، افزایش اضطراب، احساس طردشدگی و کاهش انگیزش تحصیلی همراه است که این عوامل خود زمینه ساز افت تمرکز، کاهش پشتکار و افزایش احتمال شکست تحصیلی هستند.پژوهش های مختلف نشان می دهد که دانش آموزانی که از مهارت های اجتماعی قوی تری برخوردارند، معمولا روابط مثبت تری با معلمان و همسالان برقرار کرده، از حمایت اجتماعی بیشتری بهره مند می شوند و نگرش مثبت تری نسبت به مدرسه و یادگیری دارند. در مقابل، ضعف در این مهارت ها می تواند منجر به بروز رفتارهای ناسازگارانه، مشکلات انضباطی و حتی غیبت یا ترک تحصیل زودهنگام شود. همچنین، محیط های آموزشی که به آموزش نظام مند مهارت های اجتماعی و ارتباطی توجه دارند، شاهد بهبود معنادار در عملکرد تحصیلی، مشارکت کلاسی و سلامت روان دانش آموزان بوده اند.در مجموع، می توان نتیجه گرفت که مهارت های اجتماعی و توانایی های ارتباطی نه تنها مکمل فرایند یادگیری هستند، بلکه به عنوان یکی از پیش نیازهای اساسی موفقیت تحصیلی محسوب می شوند. بنابراین، توجه جدی به آموزش و تقویت این مهارت ها از طریق برنامه های درسی، فعالیت های فوق برنامه و مداخلات روان شناختی می تواند نقش موثری در ارتقای عملکرد تحصیلی و رشد همه جانبه دانش آموزان ایفا کند.

کلیدواژه ها:

مهارت های اجتماعی ، مشکلات ارتباطی ، عملکرد تحصیلی ، دانش آموزان ، عزت نفس ، انگیزش تحصیلی ، تعامل معلم و دانش آموز