بررسی تطبیقی مفهوم عدالت در قرآن و نهج البلاغه

عدالت، از بنیادی ترین مفاهیم اخلاقی و اجتماعی در متون دینی اسلام است که جایگاهی محوری در نظام فکری قرآن کریم و نهج البلاغه دارد. این پژوهش با رویکردی تحلیلی تطبیقی، به بررسی مفهوم عدالت در این دو منبع اصیل اسلامی می پردازد. هدف آن است که ضمن تبیین مبانی نظری عدالت، وجوه اشتراک و افتراق در نگرش قرآنی و علوی نسبت به عدالت الهی، فردی و اجتماعی تبیین شود. بر اساس یافته های تحقیق، عدالت در قرآن کریم مفهومی عام و هستی شناختی است که هم در ساحت تشریع و هم تکوین به عنوان نظم مطلوب الهی مطرح می شود، در حالی که در نهج البلاغه، مفهوم عدالت بیشتر ناظر به عدالت اجتماعی، سیاسی و اخلاقی است و در گفتارهای امام علی(ع) به عنوان معیار اصلی حکومت و ملاک رفتار مومنانه معرفی می گردد. نتیجه پژوهش نشان می دهد که قرآن و نهج البلاغه هر دو عدالت را محور قوام جامعه انسانی می دانند، اما تفاوت در زاویه نگاه و مصادیق کاربردی، غنای معنایی و معرفتی این مفهوم را در سنت اسلامی آشکار می سازد.

کلیدواژه ها:

کلیدواژه ها: عدالت ، قرآن کریم ، نهج البلاغه ، امام علی(ع) ، عدالت اجتماعی ، الهیات اسلامی