نقش هنر درمانی در کاهش اضطراب و تنش های کودکان ابتدایی

دنیای پرشتاب و چالش برانگیز امروز، کودکان دوره ابتدایی را بیش از پیش در معرض انواع اضطراب ها و تنش های روانی قرار داده است. این تنش ها، که ریشه در عوامل مختلفی چون تغییرات سریع اجتماعی، فشارهای تحصیلی، تعاملات خانوادگی و فشارهای محیطی دارند، می توانند اثرات مخربی بر رشد شناختی، عاطفی و اجتماعی این گروه سنی حساس داشته باشند. نادیده گرفتن این اضطراب ها در دوران کودکی، زمینه را برای بروز مشکلات روانی جدی تر در بزرگسالی فراهم می آورد. در چنین شرایطی، یافتن راهکارهای موثر و خلاقانه برای حمایت روانی از کودکان، امری حیاتی تلقی می شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی و تبیین نقش هنر درمانی به عنوان رویکردی نوین و اثربخش در کاهش اضطراب و تنش های روانی کودکان ابتدایی صورت گرفته است. اهمیت و ضرورت این پژوهش در خلا موجود در ادبیات علمی فارسی زبان در خصوص کاربردهای عملی و مبانی نظری دقیق هنر درمانی برای این گروه سنی نهفته است. رویکرد نظری این مقاله بر تلفیقی از نظریه های روان کاوی، شناختی-رفتاری و انسان گرا استوار است که هر یک به جنبه ای از تاثیر هنر بر روان انسان و سازوکارهای کاهش اضطراب می پردازند. روش تحلیل مقاله، توصیفی-تحلیلی خواهد بود؛ بدین معنا که ابتدا مفاهیم کلیدی چون اضطراب، تنش، هنر درمانی و ویژگی های دوران کودکی ابتدایی تشریح و تبیین شده، سپس با ارجاع به پژوهش های داخلی و خارجی، سازوکارهای نظری و عملی تاثیر هنر درمانی بر کاهش این حالات ناخواسته مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و در نهایت، چالش ها و الزامات پیاده سازی آن در نظام آموزشی ایران مورد بحث و بررسی قرار می گیرد. جمع بندی نتایج بیانگر آن است که هنر درمانی با فراهم آوردن فضایی امن و غیرقضاوت گر، امکان بروز و تخلیه هیجانات سرکوب شده را فراهم می آورد، به کودکان کمک می کند تا احساسات پیچیده خود را به شیوه ای نمادین بیان کنند، توانایی های حل مسئله و مقابله ای آن ها را تقویت نماید و در نهایت منجر به کاهش سطح اضطراب و تنش، افزایش خودکارآمدی و بهبود کیفیت زندگی آن ها گردد.

کلیدواژه ها:

هنر درمانی ، اضطراب کودکان ، تنش روانی ، کودکان ابتدایی ، مداخلات خلاق