فلسفه برای کودکان (فبک): پرورش تفکر منطقی و استدلالی در دانش آموزان ابتدایی

چکیدهبرنامه «فلسفه برای کودکان» (P۴C) به عنوان یکی از پیشروترین رویکردهای آموزشی در قرن بیست و یکم، تلاشی نظام مند برای گذار از حافظه محوری به سوی پرورش تفکر انتقادی، خلاق و مراقبتی در نظام های آموزشی است. این پژوهش با تمرکز بر دانش آموزان دوره ابتدایی، به بررسی چگونگی شکل گیری مهارت های استدلالی و منطقی در بستر «کندوکاو فلسفی» می پردازد. فرض بنیادین این برنامه آن است که کودکان به طور ذاتی فیلسوف هستند و پرسش های آن ها نه از سر ناآگاهی صرف، بلکه ناشی از حیرت در برابر هستی است. این مقاله با واکاوی مبانی نظری ماتیو لیپمن و آن مارگارت شارپ، نشان می دهد که چگونه تبدیل کلاس درس به یک «حلقه کندوکاو» (Community of Inquiry) می تواند مهارت های سطح بالای شناختی همچون مفهوم سازی، قضاوت، استنتاج و تشخیص مغالطات را در کودکان نهادینه کند. نتایج نشان می دهد که آموزش فلسفه نه به معنای تدریس آراء فیلسوفان، بلکه به معنای «فلسفیدن» است که منجر به تقویت سواد منطقی، افزایش تاب آوری فکری و ارتقای دموکراسی در محیط آموزشی می شود.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی:فلسفه برای کودکان (فبک) ، حلقه کندوکاو ، تفکر منطقی ، استدلال ورزی ، تفکر انتقادی ، آموزش ابتدایی ، ماتیو لیپمن ، تربیت عقلانی.