تاثیرفضای فیزیکی کلاس درس بر یادگیری دانش آموزان

چکیدهفضای فیزیکی کلاس درس، که در ادبیات نوین آموزشی از آن به عنوان «معلم سوم» یاد می شود، نقشی بنیادین و انکارناپذیر در کیفیت یادگیری، تمرکز و سلامت روان دانش آموزان ایفا می کند. هدف اصلی این پژوهش، بررسی جامع تاثیر مولفه های کالبدی و معماری محیط آموزشی بر فرآیندهای شناختی و رفتاری فراگیران است. محیط کلاس صرفا یک فضای خنثی برای استقرار دانش آموزان نیست، بلکه منظومه ای از محرک های فیزیکی است که می تواند به طور مستقیم یادگیری را تسهیل کرده و یا به عنوان سدی در برابر آن عمل کند.در این مقاله، متغیرهای محیطی کلیدی نظیر میزان بهره مندی از نور طبیعی، رنگ آمیزی دیوارها، کیفیت تهویه و دمای محیط، آلودگی صوتی و ارگونومی تجهیزات آموزشی مورد واکاوی قرار گرفته اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که نورپردازی مناسب و دسترسی به دید بیرونی، باعث افزایش سطح هوشیاری و تنظیم ریتم شبانه روزی دانش آموزان می شود، در حالی که رنگ های متناسب با سن و فعالیت های آموزشی، اضطراب محیطی را کاهش داده و خلاقیت را تحریک می کنند. همچنین، تغییر از چیدمان سنتی و ردیفی به سمت چیدمان های منعطف و خوشه ای، تاثیر مستقیمی بر بهبود تعاملات اجتماعی، تقویت روحیه کار گروهی و افزایش عاملیت دانش آموز در فرآیند تدریس دارد.نتایج حاصل از این مطالعه حاکی از آن است که نامناسب بودن فضای فیزیکی، منجر به خستگی زودرس، افت عملکرد حافظه و بروز رفتارهای ناهنجار می گردد. در مقابل، بهینه سازی کالبدی کلاس درس بر اساس اصول روان شناسی محیطی، نه تنها انگیزه تحصیلی را ارتقا می دهد، بلکه با ایجاد احساس تعلق به مکان، لذت یادگیری را دوچندان می سازد. در پایان، پیشنهاداتی کاربردی جهت بازطراحی فضاهای آموزشی برای مدیران و معماران ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: فضای فیزیکی ، یادگیری دانش آموزان ، روان شناسی محیطی ، چیدمان کلاس ، انگیزه تحصیلی ، ارگونومی آموزشی