اخلاق در عصر هوش مصنوعی: چگونه سواد دیجیتال و استفاده اخلاقی از AI را به دانش آموزان بیاموزیم؟

چکیدهبا ورود پرشتاب هوش مصنوعی (AI) به زیست بوم آموزشی، دغدغه های سنتی سواد دیجیتال که عمدتا بر مهارت های فنی متمرکز بودند، جای خود را به چالش های پیچیده اخلاقی و فلسفی داده اند. دیگر مسئله اصلی، توانایی جستجو در گوگل نیست، بلکه توانایی تشخیص حقیقت از توهمات الگوریتمی، درک سوگیری های پنهان در داده ها و حفظ عاملیت انسانی در برابر ماشین های هوشمند است. این مقاله با رویکردی انتقادی و با استناد به نظریه های اخلاق هنجاری و فلسفه تکنولوژی، چارچوبی جامع برای آموزش اخلاق هوش مصنوعی در مدارس ارائه می دهد. تمرکز اصلی بر گذار از «ممنوعیت گرایی» به «مسئولیت پذیری» است. هشت محور اصلی شامل بازتعریف سواد دیجیتال، چالش مالکیت فکری، سوگیری الگوریتم ها، حریم خصوصی داده ها، بحران حقیقت و دیپ فیک ها، تاثیرات عاطفی تعامل با ماشین، راهکارهای پداگوژیک کلاسی و نقش رهبری مدارس بررسی می شوند. نتایج نشان می دهد که آموزش اخلاق AI نه یک فوق برنامه، بلکه هسته مرکزی تربیت شهروند دیجیتال در قرن ۲۱ است که نیازمند بازنگری بنیادین در برنامه های درسی و نقش معلمان می باشد.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: اخلاق هوش مصنوعی ، سواد دیجیتال نوین ، سوگیری الگوریتمی ، مالکیت فکری ، حریم خصوصی دانش آموز ، دیپ فیک ، عاملیت انسانی ، آموزش و پرورش شناختی.