از سلامت روان تا سلامت جسم؛ هم افزایی نقش مشاور و مراقب سلامت در مدرسه

سلامت دانش آموزان، به مثابه زیربنای اصلی آموزش موفقیت آمیز و توسعه پایدار، نیازمند رویکردی جامع و چندوجهی است که فراتر از فقدان بیماری، سلامت جسمی، روانی و اجتماعی را در بر گیرد. این پژوهش با هدف بررسی هم افزایی نقش مشاور مدرسه و مراقب سلامت در ارتقای سلامت جامع دانش آموزان با تاکید بر رویکردهای پیشگیرانه، مداخله ای و مدرسه محور انجام شده است. ساختار آموزشی کنونی اغلب به صورت جزیره ای به ابعاد سلامت می پردازد؛ مشاوران عمدتا بر حوزه روان شناختی و مهارتی تمرکز دارند و مراقبان سلامت بر جنبه های فیزیکی و بهداشتی. این تفکیک، فرصت های حیاتی برای مداخلات یکپارچه را از بین می برد. این مقاله با بررسی مبانی نظری پیوند میان سلامت روان و جسم (Psychosomatic Linkage)، استدلال می کند که تلفیق دانش و اقدامات این دو متخصص، منجر به ایجاد یک شبکه پشتیبانی قوی تر و اثربخش تر می شود. نتایج پژوهش های پیشین نشان می دهد استرس مزمن تحصیلی (سلامت روان) می تواند از طریق محور HPA بر عملکرد ایمنی و بروز اختلالات جسمی (مانند مشکلات گوارشی و سردردهای مکرر) تاثیر بگذارد؛ از سوی دیگر، سوءتغذیه یا کم تحرکی (سلامت جسم) به طور مستقیم بر تمرکز، خلق وخو و عملکرد تحصیلی (سلامت روان) اثر می گذارد. بنابراین، هم افزایی در طراحی برنامه های پیشگیرانه (مثل آموزش مدیریت استرس هم زمان با آموزش بهداشت تغذیه)، مداخله سریع تر در بحران ها (مانند غربالگری مشترک برای دانش آموزان در معرض خطر آسیب های روانی-اجتماعی و بیماری های مزمن)، و اجرای مداخلات مدرسه محور (مانند ایجاد محیط های یادگیری دوستدار سلامت روان و جسم) ضروری است. چارچوب پیشنهادی در این مقاله، بر اساس مدل های اکولوژیکی توسعه یافته، بر تقویت تعاملات سیستمی بین مشاور، مراقب سلامت، کادر آموزشی، والدین و منابع بیرونی تاکید دارد تا سلامت دانش آموز به صورت یکپارچه و سیستمی مدیریت شود.

کلیدواژه ها:

سلامت روان دانش آموز ، مراقبت سلامت مدرسه ، مشاور مدرسه ، هم افزایی ، رویکرد مدرسه محور ، سلامت جامع ، پیشگیری ثانویه