نقش معارف قرآنی در پیشگیری از آسیب های اجتماعی

آسیب های اجتماعی به عنوان پدیده هایی چندوجهی و پیچیده، کارکرد طبیعی و پویا بودن جوامع را مختل ساخته و سلامت عمومی را به مخاطره می اندازند. در عصر حاضر، با وجود پیشرفت های مادی، شاهد گسترش نگران کننده ای از ناهنجاری هایی نظیر اعتیاد، خشونت، فروپاشی نهاد خانواده و انزواطلبی هستیم که نیازمند راهکارهای بنیادین و ریشه ای است. در این میان، رویکردهای صرفا درمانی و واکنشی در مقابل این پدیده ها، ناکارآمدی خود را نشان داده و ضرورت توجه به رویکردهای پیشگیرانه را بیش از پیش آشکار ساخته است. قرآن کریم، به عنوان سند هدایت الهی، چارچوبی جامع و جهان شمول برای ساماندهی حیات فردی و اجتماعی ارائه می دهد که محوریت آن، پیشگیری از ریشه های انحرافات پیش از وقوع است. این پژوهش با هدف تبیین ظرفیت های معارف قرآنی در پیشگیری از آسیب های اجتماعی، با اتخاذ روش تحلیلی–توصیفی و با تکیه بر آیات و روایات، به واکاوی سازوکارهای ایمانی، اخلاقی و تربیتی اسلام پرداخته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که ایمان، تقوا، رعایت دقیق موازین اخلاقی (مانند عدالت، عفت و امانت)، تحکیم نهاد خانواده، و تحقق یک سبک زندگی قرآنی، ستون های اصلی یک ساختار اجتماعی سالم و مقاوم در برابر آسیب ها هستند. قرآن کریم با ارائه مدل های رفتاری، هنجارهای اجتماعی مثبت را تقویت کرده و از طریق تقویت وجدان درونی افراد و مسئولیت پذیری اجتماعی، بستر را برای کاهش زمینه های بروز ناهنجاری ها فراهم می آورد. بنابراین، بازگشت به این معارف به عنوان یک استراتژی پیشگیرانه، نه تنها راهکاری ایدئولوژیک، بلکه یک ضرورت عملی برای دستیابی به سلامت اجتماعی پایدار است.

کلیدواژه ها:

معارف قرآنی ، آسیب های اجتماعی ، پیشگیری ، اخلاق اجتماعی ، سبک زندگی اسلامی ، سلامت اجتماعی