الگوی ارتباطی مبتنی بر همدلی و مشاهده فعال در میان معلمان برای پرهیز از قضاوت زودهنگام

هدف پژوهش حاضر،شناسایی و تبیین عمیق الگوهای ذهنی و راهبردهای عملی معلمان جهت اجتناب از قضاوت زودهنگام و نیل به شناخت اصیل و فردمدارانه از دانش آموزان بوده است. این مطالعه با به کارگیری پارادایم تفسیری و روش پدیدارشناسی، به کشف معانی نهفته در تجارب زیسته سه معلم با نمونه گیری هدفمند پرداخته است. داده های پژوهش از طریق یک پرسشنامه بازپاسخ هفت سوالی گردآوری و با استفاده از روش تحلیل مضمون (تماتیک) تجزیه و تحلیل شد. یافته ها پنج مضمون اصلی سازمان یافته را آشکار ساخت که با یکدیگر یک چارچوب مفهومی منسجم را شکل می دهند: ۱) اتخاذ نگرش راهبردی و رشدگرایانه به عنوان زیربنای هویت حرفه ای، ۲) به کارگیری مشاهده فعال و گوش دادن عمیق به مثابه ابزار اکتشاف و گردآوری داده های غیرقطعی، ۳) استقرار همدلی و اعتماد به منزله شالوده اجتناب ناپذیر هرگونه رابطه تربیتی اثربخش، ۴) اجرای فردمحوری همه جانبه در سطوح شناخت، مداخله و ارزشیابی، و ۵) دریافت معنا و انگیزش حرفه ایی از رهگذر مشاهده رشد و تحول درازمدت دانش آموزان. این مضامین در تعامل با یکدیگر، الگوی یکپارچه ارتباطی-شناختی معلمان را بازمی نمایانند که در آن، فرایند شناخت دانش آموز، پویا، دیالکتیکی، زمینه مند و عاری از پیش داوری های ثابت انگارانه تصور می شود. مقاله حاضر ضمن تشریح مفصل این یافته ها و قرار دادن آن در بستر گسترده تر ادبیات علمی، پیامدهای نظری و کاربردی آن را برای تربیت معلم تاملی ، مدیریت کلاس درس و شکل دهی به فرهنگ مدرسه ای عادلانه و رابطه محور مورد بحث قرار می دهد.

کلیدواژه ها:

قضاوت زودهنگام ، همدلی معلمی ، مشاهده فعال ، گوش دادن عمیق ، رابطه معلم-دانش آموز