بررسی نقش عواطف و هویت تحصیلی در انگیزش دانش آموزان مدارس مناطق شهری و روستایی: نگاهی از منظر روان شناسی تربیتی

چکیده هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش عواطف تحصیلی مثبت (اشتیاق، امید و علاقه) و هویت تحصیلی در پیش بینی انگیزش تحصیلی دانش آموزان ابتدایی در بافت های شهری و روستایی است. پژوهش با روش کمی از نوع توصیفی–همبستگی انجام شد. جامعه آماری شامل دانش آموزان پایه چهارم تا ششم ابتدایی در مدارس شهری کرمان و روستایی کوهپایه در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بود. ۲۴۰ دانش آموز به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه عواطف تحصیلی، پرسشنامه هویت تحصیلی و پرسشنامه انگیزش تحصیلی والرند بود. داده ها با آزمون همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه و t مستقل تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که عواطف تحصیلی مثبت با انگیزش تحصیلی رابطه مثبت و معناداری دارند و هویت تحصیلی پیش بین قوی انگیزش تحصیلی است. همچنین، تفاوت معناداری در عواطف تحصیلی و انگیزش میان دانش آموزان شهری و روستایی مشاهده شد؛ به گونه ای که دانش آموزان شهری سطح بالاتری از عواطف تحصیلی مثبت و دانش آموزان روستایی انگیزش بیشتری داشتند. نوآوری پژوهش در تحلیل هم زمان سازه های هیجانی و هویتی در دو بافت فرهنگی متفاوت و تاکید بر تفاوت های ساختاری، اجتماعی و آموزشی میان مدارس شهری و روستایی است. نتایج این پژوهش بر ضرورت طراحی مداخلات آموزشی مبتنی بر بافت و تقویت مولفه های هیجانی و هویتی به منظور ارتقای انگیزش تحصیلی تاکید دارد.