نقش تفکر نقادانه در آموزش و پرورش ایران

تفکر نقادانه به عنوان یکی از مهارت های کلیدی قرن بیست و یکم، نقش حیاتی در توسعه مهارت های تحصیلی، تصمیم گیری، حل مسئله و یادگیری موثر دانش آموزان دارد. پژوهش های داخلی نشان می دهند که دانش آموزانی که مهارت تفکر نقادانه بالاتری دارند، توانایی تحلیل اطلاعات، ارزیابی شواهد، شناسایی خطاهای منطقی و تصمیم گیری آگاهانه را بهتر از دانش آموزان فاقد این مهارت ها تجربه می کنند (احمدی، ۱۳۹۸؛ قاسمی، ۱۳۹۸). این مقاله با رویکرد مروری و تحلیلی به بررسی نقش تفکر نقادانه در آموزش و پرورش می پردازد. ابتدا مفاهیم کلیدی شامل تفکر نقادانه، یادگیری موثر، مهارت های شناختی و تصمیم گیری تعریف می شوند و سپس پژوهش های داخلی مرتبط تحلیل می گردد. یافته ها نشان می دهند که توجه به توسعه تفکر نقادانه در مدارس، باعث ارتقای توانایی های شناختی، تقویت مهارت های اجتماعی و افزایش یادگیری فعال دانش آموزان می شود. علاوه بر این، محیط آموزشی حمایت کننده، نقش فعال معلمان، برنامه های آموزشی هدفمند و مشارکت خانواده ها، موجب افزایش اثرگذاری تفکر نقادانه بر فرآیند یادگیری می شوند. مقاله با ارائه پیشنهادات کاربردی برای معلمان، مدیران و سیاست گذاران، راهکارهایی عملی جهت تقویت تفکر نقادانه و ارتقای کیفیت آموزش ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

- تفکر نقادانه ، یادگیری موثر ، مهارت های شناختی ، تصمیم گیری ، محیط آموزشی حمایت کننده