تحلیل جامعه شناختی نگرش دانش آموزان به مشاغل مختلف و عوامل موثر بر آن

هدف این پژوهش، تحلیل جامعه شناختی نگرش دانش آموزان به مشاغل مختلف و شناسایی عوامل موثر بر آن است. مطالعه حاضر از نظر روش، پیمایشی و از نظر هدف، توصیفی-تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش را دانش آموزان دوره دوم متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ تشکیل می دهند که از میان آنان ۴۱۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته، مشتمل بر مقیاس های نگرش به پنج دسته شغل و عوامل چهارگانه موثر (خانوادگی، مدرسه ای، رسانه ای و اجتماعی-اقتصادی) گردآوری و با نرم افزار SPSS تحلیل شدند. یافته ها نشان داد نگرش دانش آموزان از سلسله مراتب پرستیژ شغلی تبعیت می کند، به طوری که بالاترین نگرش مثبت متعلق به مشاغل علمی-تخصصی و کمترین نگرش به مشاغل خدماتی و فنی است. بین نگرش دختران و پسران تفاوت معناداری مشاهده شد و پایگاه اقتصادی خانواده نیز بر نگرش تاثیرگذار بود. تحلیل رگرسیون مشخص کرد که عوامل خانوادگی (بتا=۰/۳۵)، عوامل اجتماعی-اقتصادی ادراک شده (بتا=۰/۲۸) و عوامل رسانه ای (بتا=۰/۲۰) به ترتیب قوی ترین پیش بین کننده های نگرش کلی هستند. در مقابل، عوامل مدرسه ای کمترین سهم را داشت. نتایج موید آن است که نگرش شغلی دانش آموزان بیش از آنکه بازتابی از علایق فردی یا راهنمایی های مدرسه باشد، تحت تاثیر بازتولید سرمایه فرهنگی خانواده و هنجارهای اجتماعی از یک سو، و بازنمایی رسانه ای مشاغل از سوی دیگر شکل می گیرد. این یافته ها بر ضرورت بازنگری در برنامه های هدایت تحصیلی و مداخله نهادهای فرهنگی برای ارائه تصویری متوازن و واقع بینانه از مشاغل تاکید دارد.ک

کلیدواژه ها:

نگرش شغلی ، دانش آموزان ، جامعه شناسی مشاغل ، سرمایه فرهنگی ، بازتولید اجتماعی ، رسانه های جمعی