نقش رهبری تحول آفرین و عامل در تبدیل مدرسه به سازمان یادگیرنده بستری برای توسعه حرفه ای مستمر معلمان

هدف این مقاله، تبیین نقش مکمل رهبری آموزشی تحول آفرین و عامل در تبدیل مدارس به سازمان های یادگیرنده و تاثیر این فرآیند بر توسعه حرفه ای مستمر معلمان می باشد. در دنیای پویای امروز، مدارس به عنوان کانون های یادگیری، نیازمند بازتعریف ساختار و رهبری خود هستند تا بتوانند پاسخگوی نیازهای فزاینده و پیچیده باشند. این تحقیق با روش کیفی و رویکرد مطالعه موردی چندگانه در چهار مدرسه متوسطه دولتی در شهرهای بزرگ ایران انجام شده است. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با مدیران و معلمان، مشاهده مشارکتی و بررسی اسناد گردآوری و با استفاده از تحلیل مضمون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها نشان می دهد که رهبری تحول آفرین با ایجاد چشم انداز مشترک، فرهنگ اعتماد و خطرپذیری، زیرساخت لازم برای یادگیری سازمانی را فراهم می کند. در مقابل، رهبری عامل با طراحی نظام مند فرآیندهای آموزشی، تدارک منابع و ایجاد سیستم های پایش و بازخورد، استمرار و عمق بخشیدن به توسعه حرفه ای معلمان را ممکن می سازد. ترکیب اثربخش این دو سبک رهبری منجر به شکل گیری چرخه‎ی virtuous توسعه حرفه ای مبتنی بر عمل تاملی، یادگیری مشارکتی و پژوهش محوری در محیط مدرسه می شود. چالش های اصلی شناسایی شده شامل مقاومت در برابر تغییر، بار کاری فزاینده معلمان، محدودیت های منابع و نگاه سنتی به نقش مدیریت است. مقاله حاضر با ارائه یک مدل مفهومی یکپارچه، بر ضرورت اتخاذ یک رهبری دووجهی و نقش مدرسه به عنوان اجتماع حرفه ای یادگیرنده تاکید می نماید.

کلیدواژه ها:

سازمان یادگیرنده ، رهبری آموزشی ، توسعه حرفه ای مستمر معلمان ، رهبری تحول آفرین ، مدرسه به عنوان اجتماع یادگیرنده.