فراتر از نمره: سنجش خلاقیت و درک ادبی در نظام آموزشی کنونی

این مقاله به بررسی جایگاه خلاقیت و درک ادبی در نظام آموزشی کنونی می پردازد و ضرورت فراتر رفتن از سنجش صرف نمره را مورد توجه قرار می دهد. خلاقیت ادبی و درک تفسیری، فرایندی چندبعدی، پویا و وابسته به تعامل میان متن، خواننده و زمینه فرهنگی هستند که با معیارهای سنتی نمره محور قابل ارزیابی کامل نیستند. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی به بررسی مولفه های خلاقیت و درک ادبی، نقش معلم، ابزارها و روش های کیفی سنجش، اهمیت بازخورد تحلیلی و استفاده از فناوری های نوین می پردازد. یافته ها نشان می دهند که خلاقیت ادبی شامل تفکر واگرا، حساسیت زبانی، تحلیل ساختار و معنا، پیوند با تجربه زیسته و ابعاد عاطفی و انتقادی است و برای سنجش آن باید از روش هایی مانند تحلیل آثار، پوشه کار، گفت وگوهای تفسیری و بازخورد توصیفی بهره گرفت. همچنین، همسوسازی سنجش با اهداف کلان آموزشی و تربیتی، توجه به تفاوت های فردی و استفاده هوشمندانه از فناوری، امکان مشاهده فرایند یادگیری و رشد تدریجی توانایی های دانش آموزان را فراهم می کند. پژوهش نشان می دهد که تمرکز صرف بر نمره، یادگیری سطحی و حفظ محور ایجاد می کند و ارزش واقعی خلاقیت و درک ادبی را بازتاب نمی دهد. بنابراین، سنجش خلاقیت و درک ادبی باید به عنوان ابزار آموزشی و حمایتی، با رویکرد جامع و انعطاف پذیر طراحی شود تا آموزش ادبیات به تجربه ای انسانی، خلاقانه و تحول آفرین تبدیل گردد.

کلیدواژه ها:

خلاقیت ادبی ، درک ادبی ، سنجش کیفی ، بازخورد تحلیلی ، آموزش ادبیات