تاثیر تغذیه و سلامت جسمی بر عملکرد تحصیلی

تغذیه مناسب و وضعیت جسمانی سالم به عنوان دو عامل بیولوژیکی مهم می توانند به صورت مستقل و ترکیبی بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان تاثیرگذار باشند. هدف این پژوهش بررسی اثر ترکیبی کیفیت تغذیه (براساس شاخص تغذیه سالم — HEI ۲۰۱۵) و آمادگی جسمانی کاردیو کسیجیک (VO₂max تخمینی) بر معدل کل (GPA) دانش آموزان دوره متوسطه در شهر تهران است. برای این منظور، یک مطالعه مقطعی بر روی ۸۴۲ دانش آموز (نسبت جنسیتی تقریبا برابر؛ متوسط سنی = ۱۵.۴ ± ۱.۲ سال) انجام شد. کیفیت تغذیه با پرسشنامه فراوانی غذایی نسخه ۲۰۲۲ (FFQ ۲۰۲۲) و وضعیت جسمانی با آزمون ۲۰ متر شاتل (معادله Leger، ۲۰۲۱) ارزیابی گردید. عملکرد تحصیلی به صورت معدل نهایی (مقیاس ۰ ۲۰) استخراج شد. داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS ۲۸ و AMOS ۲۸ شامل رگرسیون خطی چندمتغیره و مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) تجزیه و تحلیل شدند؛ سطح معنی داری α = ۰.۰۵ در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که هر دو متغیر تغذیه (β = ۰.۱۹, p < ۰.۰۰۱) و آمادگی جسمانی (β = ۰.۲۲, p < ۰.۰۰۱) پیش بینی کننده های مثبت معنادار معدل بودند. در مدل SEM، آمادگی جسمانی به عنوان واسطه جزئی بین تغذیه و عملکرد تحصیلی عمل کرد (اثر میانجی ۰.۰۷, p = ۰.۰۲). بنابراین، کیفیت تغذیه و سطح فعالیت جسمانی به طور مستقل و همزمان می توانند عملکرد تحصیلی را بهبود بخشند. پیشنهاد می شود برنامه های مدرسه ای که ترکیب آموزش تغذیه سالم و فعالیت بدنی منظم را در بر می گیرد، برای ارتقای نتایج تحصیلی دانش آموزان گنجانده شود.

کلیدواژه ها:

nutrition ، physical health ، academic achievement ، grade point average ، healthy eating index ، cardiorespiratory fitness