بازآفرینی فرهنگ مدرسه از مسیر رهبری مشارکتی؛ راهبردی نوین برای ارتقای تعاملات انسانی و کیفیت محیط یادگیری

کیفیت فضای آموزشی مدرسه به عنوان یکی از مولفه های بنیادین موفقیت نظام تعلیم و تربیت، نقش تعیین کننده ای در رشد تحصیلی، اجتماعی و هیجانی دانش آموزان و همچنین انگیزش حرفه ای معلمان دارد. در این میان، سبک رهبری مدیر مدرسه به عنوان عامل محوری در شکل دهی به جو سازمانی و روابط انسانی شناخته می شود. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی مفهومی به بررسی نقش رهبری مشارکتی در بازآفرینی فرهنگ مدرسه و بهبود فضای آموزشی می پردازد. مدیریت مشارکتی با تاکید بر مشارکت فعال معلمان در تصمیم گیری ها، ارتباطات باز، اعتماد متقابل و تفویض اختیار، زمینه ای برای شکل گیری محیطی حمایتگر، انگیزشی و یادگیرنده محور فراهم می آورد. مرور یافته های نظری و تجربی نشان می دهد که این رویکرد مدیریتی موجب افزایش احساس تعلق سازمانی، کاهش تعارض ها، تقویت همکاری حرفه ای و ارتقای سلامت روانی کارکنان مدرسه می شود. همچنین مشارکت واقعی در فرآیندهای مدرسه به رشد نوآوری آموزشی و حل خلاقانه مسائل کمک کرده و مدرسه را به سازمانی پویا و پاسخ گو تبدیل می کند. نتایج حاکی از آن است که رهبری مشارکتی نه تنها یک شیوه مدیریتی، بلکه فرهنگی تحول آفرین است که می تواند بستر تحقق آموزش اثربخش و انسانی را فراهم سازد. در نهایت، توجه نظام مند به توسعه شایستگی های رهبری مشارکتی در مدیران مدارس به عنوان راهبردی کلیدی برای ارتقای کیفیت فضای آموزشی پیشنهاد می شود.