دست های ورزیده، مغزهای فعال: اهمیت دست ورزی در عصر صفحات لمسی

چکیدهدر عصر حاضر که کودکان “بومیان دیجیتال” نامیده می شوند و نخستین تعاملات آن ها با جهان پیرامون از طریق سطوح صاف و صیقلی صفحات لمسی (Touchscreens) صورت می گیرد، نگرانی های عمیقی در محافل آموزشی و روان شناختی پیرامون کاهش مهارت های حرکتی ظریف و پیامدهای شناختی آن شکل گرفته است. این مقاله با رویکردی عصب شناختی و تربیتی، به بررسی رابطه دیالکتیکی میان “دست” و “مغز” می پردازد. استدلال اصلی پژوهش حاضر این است که حذف تجربیات غنی حسی-حرکتی و جایگزینی آن با تعاملات دوبعدی دیجیتال، منجر به نوعی “فقر حسی” شده که نه تنها مهارت های نوشتاری و ابزاری، بلکه توسعه کارکردهای اجرایی مغز، حافظه و حتی تنظیم هیجانی را به مخاطره می اندازد. در این نوشتار، ضمن مرور مبانی نظری رشد شناختی (پیاژه و ویگوتسکی) و یافته های نوین علوم اعصاب درباره نقش همونکولوس حرکتی، به تفاوت های بنیادین میان “نوشتن با دست” و “تایپ کردن” و تاثیر آن بر یادگیری عمیق پرداخته می شود. همچنین راهکارهایی برای ایجاد تعادل میان تکنولوژی و دست ورزی در محیط های آموزشی و خانگی ارائه می گردد تا از تربیت نسلی با “انگشتان شیشه ای” و ناتوان در تعامل با جهان فیزیکی جلوگیری شود.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: مهارت های حرکتی ظریف ، دست ورزی ، رشد شناختی ، صفحات لمسی ، عصب شناسی یادگیری ، نوشتن با دست ، فقر حسی ، آموزش ابتدایی.