تحلیل نقش برنامه درسی پنهان در تربیت اجتماعی دانش آموزان دوره ابتدایی

برنامه درسی پنهان به مجموعه ای از پیام ها، ارزش ها، هنجارها و نگرش هایی اطلاق می شود که به صورت غیررسمی و ناگفته در فضای مدرسه و تعاملات آموزشی به دانش آموزان منتقل می گردد. این برنامه درسی، در کنار برنامه درسی رسمی، نقش مهمی در شکل گیری شخصیت و تربیت اجتماعی دانش آموزان، به ویژه در دوره ابتدایی ایفا می کند. دانش آموزان در این دوره حساس، بیش از آنکه از محتوای درسی تاثیر بپذیرند، از رفتار معلمان، شیوه مدیریت کلاس، روابط همسالان و فرهنگ حاکم بر مدرسه الگو می گیرند.برنامه درسی پنهان از طریق تعاملات روزمره، نظم و قوانین مدرسه، شیوه ارزشیابی، الگوهای رفتاری معلمان و فضای عاطفی کلاس، ارزش هایی همچون مسئولیت پذیری، همکاری، احترام متقابل، نظم اجتماعی و رعایت حقوق دیگران را به دانش آموزان منتقل می کند. این فرآیند می تواند به تقویت مهارت های اجتماعی، افزایش حس تعلق به مدرسه و شکل گیری هویت اجتماعی مثبت در دانش آموزان منجر شود. در عین حال، اگر برنامه درسی پنهان به درستی مدیریت نشود، ممکن است پیام های منفی همچون تبعیض، رقابت ناسالم، بی عدالتی یا کاهش اعتماد به نفس را به دانش آموزان القا کند. از این رو، آگاهی معلمان و مدیران مدارس از تاثیرات برنامه درسی پنهان و هدایت آگاهانه آن، اهمیت ویژه ای دارد. در مجموع، تحلیل نقش برنامه درسی پنهان نشان می دهد که این عامل می تواند تاثیری عمیق و ماندگار بر تربیت اجتماعی دانش آموزان دوره ابتدایی داشته باشد. توجه هدفمند به این بعد پنهان آموزش، زمینه ساز پرورش شهروندانی مسئول، اجتماعی و اخلاق مدار در آینده خواهد بود.

کلیدواژه ها:

برنامه درسی پنهان ، تربیت اجتماعی ، دانش آموزان ابتدایی ، فرهنگ مدرسه.