نقش هوش مصنوعی در برنامه ریزی درسی و توزیع منابع آموزش

انقلاب دیجیتال با ظهور هوش مصنوعی، عرصه های متکثر حیات انسانی از جمله نظام های پیچیده آموزشی را با تحولی بنیادین مواجه ساخته است، به گونه ای که کاربست این فناوری در حوزه برنامه ریزی درسی و توزیع منابع آموزشی، دیگر یک انتخاب نخبگانی نبوده، بلکه به یک ضرورت اجتناب ناپذیر در مسیر نیل به عدالت آموزشی، کیفیت بخشی و پاسخگویی به نیازهای فردی شده است. هوش مصنوعی با بهره گیری از الگوریتم های پیشرفته یادگیری ماشین، پردازش زبان طبیعی و سیستم های توصیه گر، این قابلیت را داراست که با تحلیل حجم انبوه داده های تولیدشده توسط یادگیرندگان و معلمان، الگوهای پنهان یادگیری را کشف، نقاط ضعف و قوت فردی را تشخیص و مسیرهای یادگیری بهینه را پیشنهاد نماید. این مقاله با رویکردی آینده نگرانه و تحلیلی، به بررسی ابعاد نظری و عملی نقش هوش مصنوعی در دو حوزه محوری برنامه ریزی درسی (شامل طراحی، اجرا، ارزشیابی و بازنگری) و توزیع هوشمندانه منابع آموزشی می پردازد. یافته ها حاکی از آن است که هوش مصنوعی می تواند با شخصی سازی محتوای آموزشی، ایجاد مسیرهای یادگیری انعطاف پذیر، ارزشیابی تکوینی و پیش بینانه، و توزیع منابع بر اساس نیازهای واقعی و پویای مدارس و مناطق، پارادایم یکسان سازی و انبوه سازی را در آموزش به چالش بکشد. با این حال، این تحول با چالش های عمیقی از جمله نگرانی های اخلاقی و حریم خصوصی، خطر تقویت سوگیری های موجود، شکاف دیجیتالی، نیاز به سرمایه گذاری عظیم، مقاومت فرهنگی در برابر تغییر و ضرورت بازتعریف نقش معلم همراه است. غلبه بر این چالش ها مستلزم تدوین چارچوب های حکمرانی و اخلاقی محکم، طراحی الگوریتم های شفاف و عادلانه، تدارک زیرساخت های فراگیر، سرمایه گذاری بر توسعه حرفه ای معلمان و اتخاذ رویکردی انسان محور در تلفیق فناوری با فرآیندهای تربیتی است. در نتیجه، هوش مصنوعی نه جایگزین معلم، بلکه یک همکار قدرتمند برای او و نه یک جادوی تکنولوژیک، بلکه ابزاری تحول آفرین برای ساختن نظام آموزشی است که در آن، هر یادگیرنده در مرکز توجه و مسیر یادگیری منحصربه فرد خود قرار دارد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی در آموزش ، برنامه ریزی درسی شخصی شده ، توزیع هوشمند منابع آموزشی ، یادگیری ماشین ، عدالت آموزشی ، تحلیل یادگیری ، سیستم های توصیه گر آموزشی.