راهبردهای پرورش هوش هیجانی در کودکان استثنایی

پرورش هوش هیجانی در کودکان استثنایی به عنوان یک عامل کلیدی در بهبود کیفیت زندگی، سازگاری اجتماعی و موفقیت تحصیلی آنان شناخته می شود. این پژوهش با هدف شناسایی و بررسی راهبردهای موثر پرورش هوش هیجانی در گروه های مختلف کودکان استثنایی، به روش مرور نظام مند کتابخانه ای انجام شده است. با جستجوی نظام مند در پایگاه های اطلاعاتی داخلی و خارجی و با استفاده از کلیدواژه های مرتبط، مطالعات معتبر در این حوزه گردآوری و تحلیل محتوای کیفی شدند. یافته ها نشان می دهند که راهبردهای پرورش هوش هیجانی در این کودکان باید متناسب با نوع و شدت ناتوانی، طراحی و اجرا شوند. راهبردهای کلی مانند آموزش نام گذاری و مدیریت هیجان، تقویت همدلی، و بهبود مهارت های ارتباطی، پایه مشترک مداخلات هستند. با این حال، برای گروه های خاص مانند کودکان با اختلال طیف اتیسم، تاکید بر درک نشانه های اجتماعی و آموزش موقعیت های عاطفی، و برای کودکان با ناتوانی های شنوایی، استفاده از ابزارهای بصری و زبان اشاره در آموزش هیجانات، از اولویت برخوردار است. همچنین، نقش فعال و آگاهانه خانواده و ایجاد محیط آموزشی حمایت گر و پاسخگو، به عنوان بسترهای ضروری موفقیت این راهبردها شناسایی شد. در نهایت، این مقاله بر ضرورت طراحی برنامه های مداخله ای فردمحور و تلفیقی که همزمان به تقویت مولفه های خودآگاهی، خودمدیریتی، آگاهی اجتماعی و مدیریت رابطه می پردازند، تاکید می کند. اجرای این راهبردها می تواند به افزایش تاب آوری، کاهش چالش های رفتاری و تسهیل فرآیند inclusion اجتماعی کودکان استثنایی بینجامد.

کلیدواژه ها:

هوش هیجانی ، کودکان استثنایی ، راهبردهای پرورش ، مداخله هیجانی-اجتماعی ، آموزش ویژه ، خانواده محوری.