نقش ارزشیابی توصیفی در کاهش اضطراب تحصیلی دانش آموزان

ارزشیابی توصیفی، به عنوان یک الگوی نوین سنجش تحصیلی، با تغییر پارادایم از رویکرد کمی و هنجارمند به سوی ارزیابی کیفی و فرآیندمحور، ظرفیت قابل توجهی در کاهش اضطراب تحصیلی دانش آموزان از خود نشان داده است. اضطراب تحصیلی، پدیده ای روان شناختی با تظاهرات شناختی، هیجانی و فیزیولوژیک، غالبا در بستر نظام های ارزشیابی سنتی و متمرکز بر آزمون های نهایی و رقابتی تشدید می شود. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به شواهد پژوهشی معتبر بین المللی، به واکاوی مکانیسم های تاثیرگذاری ارزشیابی توصیفی بر کاهش سطح اضطراب می پردازد. یافته ها حاکی از آن است که مولفه های بنیادین این الگو، از جمله تاکید بر فرآیند یادگیری به جای محصول نهایی، استفاده از ابزارهای متنوع و کیفی (مثل پوشه کار، مشاهده، خودارزیابی و ارزشیابی همتایان)، ارائه بازخوردهای توصیفی و بهبودبخش به جای نمره گذاری صرف، و حذف عناصر تنش زایی چون رقابت افراطی و مقایسه های هنجاری، به طور معناداری از منابع استرس زای تحصیلی می کاهد. در عین حال، اجرای این نظام با چالش هایی مانند مقاومت فرهنگی، نیاز به آموزش گسترده معلمان، حجم کاری افزون و نگرانی در مورد اعتبار و قابلیت اطمینان کیفی مواجه است. راهکارهای پیشنهادی شامل طراحی برنامه های ترویجی برای ذینفعان، توسعه حرفه ای مستمر معلمان، ایجاد زیرساخت های پشتیبانی و طراحی نظام های ترکیبی هوشمند است. در نتیجه می توان ادعا کرد ارزشیابی توصیفی، در صورت اجرای دقیق و همه جانبه، نه تنها یک استراتژی ارزیابی، که یک مداخله آموزشی-روان شناختی موثر برای ترویج سلامت روانی و انگیزه درونی در محیط های یادگیری محسوب می گردد.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی توصیفی ، اضطراب تحصیلی ، ارزیابی کیفی ، بازخورد بهبودبخش ، سلامت روان دانش آموزی ، تغییر پارادایم سنجش.