بررسی تاثیر سبک ارتباطی معلم بر مشارکت کلاسی دانش آموزان

فضای کلاس درس، عرصه ای پویا و آکنده از تعاملات پیچیده انسانی است که در کانون آن، ارتباط معلم و دانش آموزان قرار دارد. این پژوهش بر آن است تا با واکاوی عمیق این پدیده، تاثیر تعیین کننده و چندبعدی سبک ارتباطی معلم را بر کیفیت و کمیت مشارکت کلاسی دانش آموزان مورد تحلیل قرار دهد. مشارکت کلاسی که فراتر از صحبت کردن در کلاس، شامل درگیری شناختی، عاطفی و رفتاری فعال در فرآیند یادگیری است، به شدت تحت تاثیر کیفیت ارتباطی است که معلم برقرار می سازد. با استفاده از چارچوب های نظری برجسته ای همچون نظریه اقتدار والدینی بامریند و الگوی ارتباطی معلم-محور در مقابل دانش آموز-محور، این مقاله نشان می دهد که سبک های ارتباطی مستبدانه، منفعلانه و یا نوسانی، چگونه می توانند به ایجاد فضایی از ترس، بیتفاوتی یا آشفتگی منجر شده و مشارکت را سرکوب کنند. در مقابل، سبک ارتباطی قاطع-دموکراتیک، که مشخصه آن ترکیبی از گرمی، احترام، انتظارات بالا، گوش دادن فعال و ارائه بازخورد سازنده است، بستری امن و تحریک کننده برای ابراز وجود، پرسشگری و همکاری دانش آموزان فراهم می آورد. چالش های عمده در مسیر استقرار این سبک مطلوب، ریشه در باورهای سنتی، فشارهای ساختاری نظام آموزشی و فقدان آموزش های تخصصی دارد. غلبه بر این چالش ها مستلزم تحولی نگرشی و سرمایه گذاری در توانمندسازی ارتباطی معلمان است. نتیجه نهایی پژوهش حاکی از آن است که تدریس اثربخش، بیش از آن که انتقال اطلاعات باشد، هنر برقراری ارتباطی انسان ساز و توانمندکننده است.

کلیدواژه ها:

سبک ارتباطی معلم ، مشارکت کلاسی ، درگیری شناختی ، ارتباط قاطع-دموکراتیک ، اقلیم عاطفی کلاس ، بازخورد سازنده ، خودکارآمدی دانش آموز ، توانمندسازی ارتباطی.