خودارزیابی دانش آموزان و تاثیر آن بر یادگیری عمیق

خودارزیابی به عنوان یکی از مولفه های کلیدی فرآیند یادگیری خودتنظیمی، نقشی حیاتی در تحقق یادگیری عمیق و معنادار ایفا می کند. این مقاله با هدف تبیین مکانیسم های تاثیر خودارزیابی بر تحقق ابعاد یادگیری عمیق (مانند درک مفهومی، انعطاف پذیری شناختی و انتقال دانش) نگاشته شده است. در این راستا، خودارزیابی فراتر از یک فعالیت پایانی ساده تعریف شده و به عنوان یک فرآیند مستمر و فراشناختی در نظر گرفته می شود که طی آن دانش آموز با ارزیابی عملکرد خود در برابر معیارهای موفقیت، شناسایی نقاط قوت و ضعف، و تنظیم راهبردهای یادگیری، مسئولیت یادگیری خویش را بر عهده می گیرد.یافته های این پژوهش که مبتنی بر مرور نظام مند مطالعات نظری و تجربی است، نشان می دهد که خودارزیابی اصیل و هدایت شده از سه مسیر اصلی به تقویت یادگیری عمیق منجر می شود: نخست، با وادار کردن دانش آموز به بازاندیشی و سازماندهی مجدد دانش، درک مفهومی و یکپارچگی دانش را افزایش می دهد. دوم، با افزایش آگاهی فراشناختی از فرآیندهای فکری خود، توانایی نظارت، کنترل و انعطاف در راهبردهای یادگیری را توسعه می بخشد. سوم، با تقویت حس عاملیت و مالکیت بر یادگیری، انگیزه درونی و پشتکار در مواجهه با چالش های پیچیده را افزایش می دهد.مقاله همچنین به بررسی الزامات اجرای موثر خودارزیابی، از جمله ضرورت فراهم کردن معیارهای واضح و قابل درک (راهنمای خودارزیابی)، ایجاد فضای کلاسی مبتنی بر اعتماد و رشد به جای رقابت و قضاوت، و آموزش صریح مهارت های فراشناختی و خودارزیابی به دانش آموزان می پردازد. در نهایت نتیجه گرفته می شود که ترویج فرهنگ خودارزیابی در کلاس درس، نه یک فعالیت جانبی، بلکه یک بنیان ضروری برای تبدیل محیط های آموزشی به جوامعی یادگیرنده است که در آن هر دانش آموز قادر است به صورت فعال و آگاهانه، سفر یادگیری مادام العمر خویش را هدایت کند.