طراحی الگوی اموزشی معناگرا برای تقویت انگیرش درونی واحساس شایستگی یادگیرندگان

این مقاله با هدف طراحی الگوی آموزشی معناگرا برای تقویت انگیزش درونی و احساس شایستگی یادگیرندگان نگاشته شده است. در دنیای آموزشی امروز، فقدان معنا و کاهش انگیزه درونی، چالشهایی اساسی محسوب میشوند. الگوهای سنتی اغلب بر عوامل بیرونی تکیه دارند، حال آنکه پژوهشها نشان میدهند دستیابی به یادگیری عمیق و پایدار، مستلزم برانگیختن حس کنجکاوی، اختیار و ارتباط شخصی با محتواست.در این راستا، پژوهش حاضر با بهرهگیری از مبانی نظریه خودتعیینگری (SDT) و رویکرد معناگرایی در آموزش، به طراحی الگویی نظاممند میپردازد. الگوی پیشنهادی بر سه اصل کلیدی استوار است: ایجاد ارتباط معنادار بین محتوا و زندگی، ارزشها و دغدغههای یادگیرنده؛ تامین نیاز به شایستگی از طریق طراحی فرصتهای موفقیت، ارائه بازخورد سازنده و چالشهای بهینه؛ و تقویت احساس خودمختاری با فراهم آوردن حق انتخاب، مشارکت در هدفگذاری و ترویج یادگیری اکتشافی.این الگو در چهار مرحله اصلی طراحی شده است: ۱) بسترسازی و خلق فضای پرسشگری، ۲) ارائه محتوای زمینهمند و چالشبرانگیز، ۳) فعالیتهای مشارکتی و بازتابی، و ۴) ارزشیابی تکوینی و فراشناختی. در هر مرحله، راهبردهای عملی مشخصی برای معلمان پیشبینی شده که در نهایت به تقویت همزمان حس معنا، شایستگی و خودمختاری در یادگیرنده میانجامد.اجرای این الگو انتظار میرود با ارضای سه نیاز روانشناختی بنیادین (شایستگی، خودمختاری و ارتباط)، انگیزش درونی یادگیرندگان را بهطور مستمر تقویت کند. احساس شایستگی نه تنها از طریق موفقیت، بلکه از طریق غلبه بر چالشهای معنادار حاصل میشود. این مقاله با ارائه چارچوبی عملی، گامی در جهت تحول رویکردهای آموزشی از انتقال معلومات به سوی خلق تجربههای یادگیری عمیق، شخصی و توانمندساز برمیدارد.

کلیدواژه ها:

الگوی آموزشی معناگرا ، انگیزش درونی ، احساس شایستگی ، نظریه خودتعیینگری ، یادگیری معنادار.