عدالت ترمیمی (Restorative Justice) در مدرسه: جایگزینی «اتاق تنبیه» با «حلقه های گفتگو» برای حل تعارضات

چکیدهنظام آموزشی سنتی، دهه هاست که با تکیه بر الگوی «جرم و تنبیه»، سعی در مدیریت رفتار دانش آموزان و حفظ نظم در محیط مدرسه دارد. در این الگو، تمرکز بر قانون شکنی و مجازات فرد خاطی است که اغلب منجر به اخراج، تعلیق یا طرد دانش آموز می شود؛ رویکردی که نه تنها ریشه های رفتار ناهنجار را خشکانده نمی کند، بلکه با گسستن پیوندهای اجتماعی، احتمال تکرار خطا را افزایش می دهد. این مقاله با نقد پارادایم «عدالت تنبیهی»، به معرفی و تبیین «عدالت ترمیمی» (Restorative Justice) به عنوان یک جایگزین کارآمد و انسانی می پردازد. عدالت ترمیمی با محوریت قرار دادن «ترمیم آسیب» و «احیای روابط»، به جای پرسش «چه کسی قانون را شکست و چه تنبیهی باید شود؟»، می پرسد «چه کسی آسیب دید؟ نیازهای او چیست؟ و تعهدات ناشی از این آسیب برای ترمیم چیست؟». در این پژوهش ۸ بخشی، مبانی نظری، روان شناختی و عملیاتی عدالت ترمیمی در بافت مدرسه، با تاکید بر تکنیک «حلقه های گفتگو» تشریح می شود. هدف نهایی، گذار از فرهنگ حذف و طرد، به فرهنگ مسئولیت پذیری، همدلی و تعلق اجتماعی است که در آن تعارضات به فرصتی برای یادگیری اجتماعی و رشد اخلاقی تبدیل می شوند.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: عدالت ترمیمی ، حلقه های گفتگو ، مدیریت کلاس ، حل تعارض ، انضباط مثبت ، پیشگیری از قلدری ، جو مدرسه ، مسئولیت پذیری.