بررسی رابطه هوش هیجانی با بهداشت روانی و سلامت روان در دانش آموزان متوسطه دوم

چکیدههدف اصلی این پژوهش، بررسی و تبیین رابطه بین هوش هیجانی و مولفه های آن با بهداشت روانی در میان دانش آموزان دوره متوسطه دوم بود. دوران نوجوانی، به ویژه در مقطع متوسطه دوم، به دلیل مواجهه با چالش های هویتی، تحصیلی و اجتماعی، یکی از حساس ترین دوره های زندگی فردی محسوب می شود و سلامت روان در این دوره، نقشی بنیادین در شکل گیری شخصیت و موفقیت های آینده فرد دارد. پژوهش حاضر از نوع توصیفی-همبستگی است. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پسر و دختر مقطع متوسطه دوم یکی از مناطق آموزش و پرورش شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بود که از میان آن ها، نمونه ای به حجم ۳۵۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شد. برای گردآوری داده ها از دو ابزار استاندارد شامل پرسشنامه هوش هیجانی بار-آن (EQ-i) و پرسشنامه سلامت عمومی گلدبرگ (GHQ-۲۸) استفاده شد. روایی و پایایی ابزارها در مطالعات متعدد داخلی و خارجی تایید شده است. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS و از طریق شاخص های آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و آمار استنباطی (آزمون همبستگی پیرسون) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان داد که بین نمره کل هوش هیجانی و نمره کل بهداشت روانی دانش آموزان، رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (p<۰.۰۱p < ۰.۰۱p<۰.۰۱). همچنین، نتایج تحلیل های تکمیلی حاکی از آن بود که تمامی مولفه های هوش هیجانی (درون فردی، بین فردی، سازگاری، مدیریت استرس و خلق عمومی) با بهداشت روانی و ابعاد مختلف آن (علائم جسمانی، اضطراب و بی خوابی، اختلال در کارکرد اجتماعی و افسردگی) رابطه معناداری دارند. این نتایج موید آن است که توانایی درک، مدیریت و استفاده بهینه از هیجانات، به عنوان یک عامل محافظتی، می تواند به شکل قابل توجهی به ارتقای سطح بهداشت روانی نوجوانان کمک کند. بر اساس این یافته ها، پیشنهاد می شود که برنامه های آموزشی مدونی برای تقویت مهارت های هوش هیجانی در نظام آموزشی کشور، به ویژه در مدارس متوسطه، طراحی و اجرا گردد.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: هوش هیجانی ، بهداشت روانی ، سلامت روان ، دانش آموزان متوسطه دوم ، نوجوانی ، مهارت های هیجانی و اجتماعی.