نقش خود آگاهی در مدیریت استرس و بهبود کیفیت زندگی

چکیدهدر دنیای مدرن، استرس به یکی از اجزای جدایی ناپذیر زندگی بشر تبدیل شده است که بر ابعاد مختلف سلامت جسمانی، روانی و اجتماعی تاثیر می گذارد. کیفیت زندگی، به عنوان شاخصی از رضایت فرد از وضعیت فعلی خود در مقایسه با آرمان ها و استانداردها، به شدت تحت تاثیر توانایی فرد در مدیریت این تنش ها قرار دارد. در این میان، “خودآگاهی” به عنوان یکی از مولفه های بنیادین هوش هیجانی، نقشی کلیدی در شناسایی منابع استرس، درک واکنش های هیجانی و انتخاب راهبردهای مقابله ای کارآمد ایفا می کند. این مقاله با هدف بررسی عمیق رابطه میان خودآگاهی، مدیریت استرس و ارتقای کیفیت زندگی تدوین شده است. پژوهش های متعدد نشان می دهند که افرادی که سطح بالاتری از خودآگاهی دارند، قادرند پیش از آنکه استرس به سطوح مزمن و آسیب زا برسد، علائم آن را در بدن و روان خود شناسایی کرده و با مداخلات شناختی و رفتاری، تعادل را بازگردانند. این مقاله در هفت بخش مجزا به تبیین مبانی نظری، مکانیسم های اثرگذاری، ابعاد فیزیولوژیک و روان شناختی، و تکنیک های عملی ارتقای خودآگاهی می پردازد. نتایج نشان می دهد که آموزش خودآگاهی می تواند به عنوان یک استراتژی پیشگیرانه و درمانی در کاهش فرسودگی شغلی، بهبود روابط بین فردی و افزایش بهزیستی کلی عمل کند.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: خودآگاهی ، مدیریت استرس ، کیفیت زندگی ، هوش هیجانی ، سلامت روان ، بهزیستی روان شناختی