سیمای خانوده و شخصیت زنان در ضرب المثل ها ب وقصه های عامیانه بلوچی

ضرب المثل ها نشان گر فرهنگ قومی هر جامعه هستند و با تامل بر آنها میتوان به تصویری عمیق و روشن تر از آن جامعه رسید مراد پژوهش حاضر نیز در همین راستا، گردآوری و تفسیر مجموعه ای از ضرب المثل های بلوچی بوده که بیشتر ناظر به ارزشها، باورها و اعتقادات مردم بلوچ در زمینه خانواده و به طور خاص روابط خانواده بوده اند یکی از مهمترین بخشهای هر فرهنگ، ادبیات عامه است که شامل ابعاد مختلفی است. در مطالعه پیشرو با تمرکز بر فرهنگ و ادبیات عامه قوم بلوچ، قصد داریم دریابیم زنان بلوچ در قصه های عامیانه این قوم عمدتا در چه ابعادی به تصویر در آمدهاند و در اجتماع و خانواده دارای چه موقعیتی هستند.چه به این منظور از دو روش مطالعات کتابخانه ای و میدانی استفاده شده است. همچنین برای تحلیل بهتر مواد پژوهش از یک رویکرد تفسیری بهره برده ایم در این راستا خوانش مثل های بلوچی در ارتباط با موضوع مورد بحث به احصای هفت مقوله محوری منجر شده است (۱) حاکمیت و استمرار نظام پدر تبار و مرد سالار (۲) خویشاوندی قوم مدارانه و استمرار ساختارهای عشیره ای (۳) تقدیس وارج گذاری نقش والدین در تربیت و جامعه پذیری فرزندان (۴) مهمان نوازی و پررنگ بودن ارتباطات اجتماعی مسئولانه (۵) احترام و بزرگداشت کهن سالان و سالمندان؛ (۶) تاکید بر اهمیت جایگاه و مقام مادری (۷) نگاه به زن در سایه سار مرد در مجموع نیز یافته های پژوهش نشان میدهد به این ترتیب، هدف اصلی پژوهش، شناسایی و تفسیر سازوکاری است که در فرهنگ و ادبیات عامه قوم بلوچ و به طور اخص قصه های عامیانه این قوم درنهایت، موجد موقعیت و جایگاهی خاص در ارتباط با زنان بلوچ می شود. به همین دلیل، برای دستیابی به این منظور، از روش کیفی مردم نگاری و نیز روش اسنادی بهره بردهایم.

کلیدواژه ها:

فرهنگ عامه ، ضرب المثل ها قوم بلوچ ، ارزشهای خانوادگی ، جایگاه زن