نقش تمرین های امیدآفرین در همدلی همکلاسیان و کاهش هراس تحصیلی

محیط مدرسه افزون بر کارکرد آموزشی، نقش تعیین کننده ای در شکل گیری سلامت روان، سازگاری اجتماعی و تجربه های هیجانی دانش آموزان ایفا می کند. در این میان، کاهش همدلی میان همکلاسیان و افزایش هراس تحصیلی از جمله چالش هایی هستند که می توانند به افت انگیزش، کناره گیری اجتماعی، فرسودگی تحصیلی و عملکرد ضعیف آموزشی منجر شوند. در سال های اخیر، رویکردهای مبتنی بر روان شناسی مثبت نگر و تمرین های امیدآفرین به عنوان مداخلات پیشگیرانه و ارتقایی، مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته اند. این تمرین ها با تاکید بر تقویت خوش بینی، شکرگزاری، خودکارآمدی، تنظیم هیجان و بازسازی شناختی، زمینه افزایش هیجانات مثبت و بهبود روابط بین فردی را فراهم می کنند. هدف پژوهش حاضر، مرور نظام مند مطالعات داخلی پیرامون نقش تمرین های امیدآفرین در ارتقای همدلی همسالان و کاهش هراس تحصیلی دانش آموزان بود. بدین منظور، پژوهش های منتشرشده در حوزه مثبت اندیشی، همدلی، اضطراب اجتماعی و سازگاری تحصیلی مورد تحلیل و ترکیب قرار گرفت. یافته های مرور نشان داد که آموزش مهارت های مثبت اندیشی و امیدمحور، به طور معناداری موجب افزایش سرمایه روان شناختی، شادزیستی، سازگاری اجتماعی و پذیرش همسالان می شود و از سوی دیگر، اضطراب اجتماعی، تنش های هیجانی و فرسودگی تحصیلی را کاهش می دهد. همچنین، مداخلات مبتنی بر تنظیم هیجان و آموزش همدلی، کیفیت تعاملات کلاسی و احساس تعلق به مدرسه را بهبود می بخشند. به نظر می رسد اثرگذاری این تمرین ها از طریق سه سازوکار شناختی، هیجانی و اجتماعی صورت می گیرد که در نهایت به ایجاد فضای حمایتی و امیدبخش در کلاس درس منتهی می شود. بر این اساس، می توان نتیجه گرفت که گنجاندن برنامه های امیدآفرین در نظام آموزشی، راهبردی موثر برای ارتقای سلامت روان و پیشگیری از هراس تحصیلی دانش آموزان است و می تواند به بهبود عملکرد تحصیلی و کیفیت زندگی مدرسه ای آنان بینجامد.

کلیدواژه ها:

تمرین های امیدآفرین ، روان شناسی مثبت نگر ، همدلی همسالان ، هراس تحصیلی ، اضطراب اجتماعی ، سازگاری اجتماعی ، دانش آموزان