نگاهی سیستمی بر موانع ساختاری و فرصت های تحول آفرین نوآوری آموزشی در مدارس دولتی ایران

: در عصر حاضر که گذار از جامعه صنعتی به جامعه دانش بنیان با سرعتی فزاینده رخ می دهد، نظام های آموزشی به عنوان موتور محرک توسعه، مکلف به بازنگری در بنیان های خود هستند. استقرار نوآوری در مدارس دولتی، به عنوان کانون اصلی تربیت نسل آینده، یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت اجتناب ناپذیر برای پاسخگویی به نیازهای پیچیده قرن بیست و یکم است. با این وجود، پژوهش ها نشان می دهند که مدارس دولتی با مجموعه ای پیچیده از موانع چندلایه شامل ساختارهای بوروکراتیک ریزبین، محدودیت های منابع مالی، مقاومت های فرهنگی و ناکافی بودن زیرساخت های حرفه ای معلمان روبرو هستند. این پژوهش با بهره گیری از روش توصیفی-تحلیلی و مرور نظام مند ادبیات موضوع، به واکاوی ریشه های این چالش ها و شناسایی پتانسیل های نهفته در نظام آموزشی می پردازد. یافته ها حاکی از آن است که اگرچه موانع ساختاری و اداری همچون زنجیری بر پای مدارس دولتی سنگینی می کنند، اما فرصت های درخشانی نظیر گسترش عدالت آموزشی دیجیتال، ظهور نسل جدید معلمان با سواد رسانه ای بالا و وجود اسناد بالادستی هوشمند نظیر «سند تحول بنیادین آموزش و پرورش»، بستری مناسب برای جهش را فراهم آورده اند. نتیجه گیری این مقاله حاکی از آن است که گذار از وضعیت موجود به وضعیت مطلوب، نیازمند تغییر پارادایم از «مدیریت امور» به «رهبری تحول»، ایجاد اکوسیستم نوآوری در مدارس و فرهنگ سازی برای ریسک پذیری مسئولانه است.

کلیدواژه ها:

نوآوری آموزشی ، مدارس دولتی ، تغییر سازمانی ، سند تحول بنیادین ، موانع ساختاری ، مدیریت دانش ، ظرفیت جذب