پیش بینی انگیزش تحصیلی بر اساس یادگیری خودتنظیمی، همدلی و سلامت خانواده

در جهان کنونی، بدون موفقیت افراد در تحصیلات، توسعه و ترقی هیچ کشوری محتمل به نظر نمی رسد. پیشرفت هر کشوری رابطه مستقیم با پیشرفت علم و دانش و تکنولوژی آن کشور دارد. موفقیت تحصیلی افراد ضمن این که در توسعه و آبادانی هر کشوری موثر است، حتی منجر به یافتن شغل و موقعیت مناسب و در نتیجه در آمد کافی نیز می شود. دانش آموزان و دانشجویانی که از عملکرد تحصیلی مطلوبی برخوردارند، خانواده و جامعه با دیده احترام به آنان می نگرند. این افراد در جامعه با انگیزه و نشاط بیشتری حضور می یابند و نقش فعال تری در جامعه ایفا می کنند. بررسی ها نشان می دهد که هر سال سطح سواد پذیرفته شدگان دانشگاه پایین و پایین تر می آید. کارشناسان معتقدند که ادامه این روند باعث افول بار علمی دانشگاهها و در نتیجه کاهش شدید نخبگان و افزایش انسانهایی با مدرک تحصیلی بالا ولی کم سواد می شود. در مطالعه تاریخی انگیزش از نظریه پردازان اولیه در رابطه با انگیزش مثل نظریه کاهش سایق هال، تا نظریه های جدیدتر سبکهای اسنادی و جهت گیری هدف، همه سعی در تبیین روانشناختی انگیزش و اصولا این مسئله داشته اند که چرا افراد در حرکت به سمت اهداف تعیین شده با انرژی متفاوتی عمل می کنند. گاتفرید اظهار می کند که انگیزش تحصیلی درونی با موفقیت تحصیلی ارتباط دارد. در مطالعه لی و کیم نتایج نشان داد که فرایند تبدیل انگیزش بیرونی به انگیزش درونی، کاملا وابسته به محیط مدرسه است. یکی از مهمترین متغیرهایی که می تواند موفقیت تحصیلی را در محیط آموزشی پیش بینی کند، خودتنظیمی است. نظریه یادگیری خودتنظیمی به دنبال آن است تا بررسی کند دانش آموزان با چه روش هایی فراشناخت، انگیزش و رفتار خود را سازماندهی می کنند. در این رویکرد یادگیری، گام به گام و سازنده گرا است و یادگیران به صورت ذاتی توانایی کنترل و تنظیم فرایند یادگیری را دارا هستند. آنان توانایی آن را دارند که بر شناخت، انگیزش و رفتار خود نظارت داشته باشند و همچین بر محیط خود ناظر بوده و به صورت سازماندهی شده رفتار نمایند. یادگیرندگان با بهره مندی از مهارت خود در ایجاد نظم، تجربه های یادگیری را به صورت فعال و از روش های گوناگون کسب می کنند. آنان هر موقع که نیاز باشد، روش های یادگیری قبلی خود را که در حال حاضر به هر دلیلی مفید نیست تغییر می دهند و در هنگام اتنجام تکالیف، سعی می کنند انگیزش خود را در سطح ثابت نگه دارند یا آن را افزایش دهند. اخذ یک نمره خاص می تواند باعث خوشحالی یا شرم و در نهایت باعث کاهش یا افزایش انگیزش شود. بنابراین، یکی از متغیرهایی که با هیجان ها و احساس ها در ارتباط است و احتمالا به صورت غیر مستقیم با انگیزش تحصیلی می تواند در ارتباط باشد، همدلی است. همدلی یک توانایی ارتباطی قدرتمند است که به معنای درک تجربیات، دغدغه ها و دیدگاههای فرد دیگر همراه با توانایی ابراز آن می باشد. همدلی را می توان به دو نوع تقسیم کرد: همدلی شناختی و همدلی عاطفی. همدلی عاطفی یعنی شریک شدن در احساسات، هیجانات و عواطف دیگران. همدلی شناختی، یعنی توانایی در نظر گرفتن دیدگاه های شخصی دیگر و در عین حال درک احساسات و افکار او است. همدلی ریشه بسیاری از رفتارهای نوع دوستانه و از مهم ترین مولفه هایی است که تعیین کننده رفتار حمایتی و کمک کننده نسبت به دیگران است. قابلیت و توانمندی همدلی در متمایز ساختن افرادی که در رفتار نوع دوستانه درگیر شده یا نمی شوند، نقش مهمی بازی می کند. وقتی نوجوان همدل اینگونه ادراک می کند که فرد دیگری ناراحت است، در نتیجه همدلی خود، آن ناراحتی را تجربه می کند. نشان دادن آشفتگی دیگران در کودکان ۱۲ ماهه دیده شده است و البته نظیر سایر شاخص ها، انسان ها به لحاظ همدلی تفاوت چشمگیری با همدیگر دارند. در بررسی آریاس، سوتو-کاربالو و پینو- جوسته که به موضوع هوش هیجانی و انگیزه تحصیلی در دانش آموزان دبستانی می پرداخت، نتایج یک سطح متوسط تا بالا از هوش هیجانی را در همه عوامل و سطح خوبی از انگیزه تحصیلی را نشان داد. در بررسی فیندیارتینی، فلازا، ستیورینی و موستیکا با موضوع رابطه بین همدلی و انگیزش تحصیلی در دانشجویان مقطع کارشناسی پزشکی، نتایج بیانگر این بود که اکثر دانش آموزان انگیزش درونی و کنترل شده بالایی دارند و نوع انگیزش به طور معنادار با همدلی مرتبط بود.

کلیدواژه ها:

انگیزش تحصیلی ، یادگیری خودتنظیمی ، همدلی ، سلامت خانواده