جایگاه مصالح سنتی در پروژه های مرمت بناهای تاریخی شمال تهران

مرتا رحیمی دکتری معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب معماری و شهرسازی برای انسان دوران قبل از مدرن محصول خلاقانه ای بوده که ماحصل محدودیت های اقلیمی و سازه ای از یک طرف و باورهای جمعی افراد از طرف دیگر می باشد. آنچه که فضای مصنوع انسان را تشکیل می داد برخاسته از بستر و همراستا با ویژگی های آن منطقه بود. این پیوند سبب گشته بود که اندیشه معمار به اجبار ناشی از شرایط محیطی و ویژگی های مصالح محلی باشد. نفوذ معماری غرب و صنعتی شدن شهرها به همراه پیشرفت تکنولوژی نقطه عطفی در زندگی و سلیقه مردم به شمار می آید. می توان گفت با ورود مدرنیته معماری سنتی با همان شیوه ساخت و مصالح قدیمی از سلیقه افراد و تکنولوژی جوامع امروزی اندکی به دور است. با مطالعه بر روی شهرهای معاصری که هویت معماری خود را حفظ کرده اند، این نتیجه حاصل می گردد که این شهرها با حفظ نمودها و نشانه های معماری سنتی خود و مدرن نمودن عناصر معماری گذشته آنها را با مصالح و فناوری های جدید در عرصه معماری تطبیق داده تا مطابق با خواسته و نیاز مردم و همچنین حفظ هویت خود وارد معماری معاصر شوند. مصالح سنتی به عنوان یکی از ارکان اساسی حفظ اصالت و هویت بناهای تاریخی در شمال تهران شناخته می شوند. این پژوهش با هدف بررسی جایگاه مصالح سنتی در پروژه های مرمت این منطقه انجام شده است. روش پژوهش مرور سیستماتیک منابع داخلی و خارجی چند سال اخیر بوده و یافته ها نشان می دهد که مصالح سنتی نه تنها از نظر فنی و اقلیمی سازگاری بالایی دارند بلکه نقش مهمی در حفظ ارزش های فرهنگی و معنوی بنا ایفا کنند. با این حال مشکلاتی نظیر کمبود مصالح با کیفیت، نیروی متخصص و استانداردهای لازم چالش هایی جدی در کاربرد این مصالح ایجاد کرده است. پیشنهادهایی برای ارتقای جایگاه مصالح سنتی در مرمت بناها ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

مصالح سنتی ، مرمت بناهای تاریخی شمال تهران ، حفظ ، پایدار ، دانش بومی