گستره مفهومی انتقال تسلیحات در مخاصمات مسلحانه غیر بین المللی

انتقال تسلیحات در مخاصمات مسلحانه غیر بین المللی یکی از مهمترین چالش های حقوق بین الملل معاصر است که آثار مستقیم بر امنیت جهانی و اصول بنیادین حقوق بشر دوستانه دارد. این مفهوم فراتر از معاملات تجاری کلاسیک بوده و شامل اشکال متنوعی همچون خرید و فروش، اجاره، قرض، کمک نظامی، جابجایی فیزیکی و انتقال فناوری می شود. بررسی های انجام شده نشان می دهد که ورود تسلیحات به عرصه مخاصمات داخلی موجب طولانی شدن جنگ ها، افزایش تلفات غیرنظامیان و نقض گسترده حقوق بشردوستانه می گردد. معاهدات بین المللی مانند معاهده تجارت اسلحه (ATT) و تحریم های شورای امنیت هرچند چارچوبی برای کنترل انتقال فراهم کرده اند اما در عمل با ضعف های جدی مواجه اند؛ از جمله فقدان ضمانت اجرای موثر، عدم همکاری برخی دولت های صادر کننده بزرگ و وجود شبکه های غیرقانونی. این مقاله با رویکردی تحلیلی و انتقادی ضمن نقد کارآمدی معاهدات و تحریم ها، پیشنهادهایی برای اصلاحات حقوقی و نهادی ارائه می دهد؛ از جمله ایجاد سازوکارهای الزام آور، تقویت همکاری منطقه ای، توجه به نقش بازیگران غیردولتی و بهره گیری از فناوری های نوین برای ردیابی تسلیحات. نتیجه گیری مقاله تاکید دارد که آینده کنترل انتقال تسلیحات در مخاصمات داخلی نیازمند رویکردی جامع و چندبعدی است تا بتواند از پیامدهای انسانی و امنیتی آن جلوگیری کند.

کلیدواژه ها:

انتقال تسلیحات ، مخاصمات مسلحانه