علت شناسی جرم سیاسی بر اساس سیاست جنایی تعامل گرا

جرایم سیاسی به عنوان یکی از پیچیده ترین مصادیق رفتارهای مجرمانه پیوندی عمیق با ساختارهای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی جوامع دارد. از منظر نظریه تعامل گرایی این جرایم نه به عنوان کنشی ذاتی و مستقل، بلکه به عنوان محصول تعاملات اجتماعی و فرآیندهای برچسب زنی تعریف می شوند و با تاکید مفاهیمی چون جرم زدایی، کیفرزدایی و تقویت روش های غیررسمی حل منازعات رویکردی نوین برای بازنگری در نحوه تعریف و برخورد با جرایم سیاسی ارائه می دهد. مسئله اصلی این تحقیق، تحلیل علل جرایم سیاسی در ایران از منظر سیاست جنایی تعامل گرا است. در این راستا پژوهش به بررسی مشکلات و ابهامات نظام موجود در زمینه تعریف و برخورد با این جرایم از جمله تمرکز بیش از حد بر واکنش های کیفری رسمی، فرآیند برچسب زنی رفتارهای اعتراضی و عدم استفاده از مکانیسم های غیررسمی حل وفصل منازعات، می پردازد. هدف مقاله ارائه چارچوبی علمی و کاربردی برای اصلاح سیاست های جنایی در حوزه جرایم سیاسی است که بر عدالت اجتماعی، کاهش تنش ها و مدیریت مسالمت آمیز منازعات سیاسی تاکید دارد. سوال اصلی پژوهش این است: علل اصلی جرایم سیاسی در ایران چیست و چگونه می توان با رویکرد سیاست جنایی تعامل گرا به اصلاح و بهبود وضعیت موجود پرداخت؟ یافته های این مقاله که با روش توصیفی-تحلیلی انجام یافته است بیانگر این نکته است که جرایم سیاسی عمدتا نتیجه تضاد ارزش ها و منافع میان گروه های سیاسی معترض و ساختارهای قدرت رسمی و فرآیند برچسب زنی و جرم انگاری رفتارهای اعتراضی، همراه با تمرکز بر واکنش های کیفری رسمی، نه تنها به حل منازعات سیاسی کمک نمی کند بلکه منجر به تشدید هویت مجرمانه و افزایش تنش های اجتماعی می شود. از منظر سیاست جنایی تعامل گرا اتخاذ سیاست هایی نظیر جرم زدایی، کیفرزدایی و تقویت روش های غیررسمی همچون میانجی گری و گفت وگو، می تواند به کاهش تضادها، تقویت عدالت اجتماعی و مدیریت موثر منازعات سیاسی کمک کند. این رویکرد، چارچوبی برای اصلاح و بازنگری در سیاست جنایی ایران ارائه می دهد و به تحقق تعادل میان حفظ امنیت سیاسی و آزادی های شهروندی منجر می شود.

کلیدواژه ها:

سیاست جنایی تعامل گرا ، جرم سیاسی ، برچسب زنی ، کیفرزدایی ، عدالت کیفری