تحلیل نقش حقوق شهروندی در تقویت مشارکت اجتماعی چارچوب نظری و تجربی

حقوق شهروندی به عنوان یکی از ارکان اساسی توسعه اجتماعی و سیاسی نقش مهمی در تقویت مشارکت اجتماعی ایفا می کند. این پژوهش با هدف بررسی عوامل موثر بر تحقق حقوق شهروندی و تاثیر آن بر مشارکت اجتماعی انجام شد. روش پژوهش ترکیبی (کیفی- کمی) بود و از مصاحبه های نیمه ساختاریافته و پرسشنامه محقق ساخته برای جمع آوری داده ها استفاده شد. جامعه آماری شامل ۴۰۰ نفر از شهروندان مناطق مختلف ایران بود که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شدند. داده های کیفی با روش تحلیل محتوای کیفی و داده های کمی با استفاده از آزمون های همبستگی و تحلیل رگرسیون تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که آگاهی از حقوق شهروندی با میانگین امتیاز ۴.۲ از ۵ و شفافیت با میانگین ۳.۸ از عوامل کلیدی در افزایش مشارکت اجتماعی هستند. همچنین استفاده از فناوری های دیجیتال به عنوان ابزاری موثر در بهبود آگاهی و دسترسی به خدمات عمومی شناسایی شد. در بخش کیفی، ضعف در آموزش عمومی و شفافیت ناکافی در نهادهای دولتی از موانع اصلی تحقق حقوق شهروندی شناخته شدند. نتایج نشان داد که تقویت آموزش حقوق شهروندی، بهبود شفافیت در نظام اداری و کاهش نابرابری های جغرافیایی و اجتماعی می تواند به افزایش مشارکت اجتماعی منجر شود. این پژوهش پیشنهاد می کند که برنامه های آموزشی منسجم، بهره گیری از فناوری های دیجیتال و ایجاد زیرساخت های شفافیت در نظام اداری به عنوان راهکارهایی برای بهبود وضعیت حقوق شهروندی و مشارکت اجتماعی مورد توجه قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

حقوق شهروندی ، مشارکت اجتماعی ، شفافیت ، آموزش عمومی ، فناوری های دیجیتال