رویکرد کشورهای نفتی نسبت به ذخایر آب و تاثیر آن بر امنیت انرژی و اقتصادی ۲۰۱۵-۲۰۲۴ (مطالعه موردی ایران، عربستان سعودی و امارات متحده عربی)

در دهه های اخیر کاهش منابع آب در کشورهای نفت خیز خاورمیانه به یکی از چالش های بنیادین در تداوم امنیت انرژی و ثبات اقتصادی تبدیل شده است. این مقاله با تمرکز بر سه کشور ایران، عربستان سعودی و امارات متحده عربی، به بررسی رویکردهای متفاوت این دولتها در مدیریت ذخایر آب و تاثیر آن بر امنیت انرژی و اقتصاد ملی می پردازد. پرسش اصلی پژوهش این است که چگونه سیاست های مدیریت منابع آب در کشورهای نفتی بر امنیت انرژی و ثبات اقتصادی آنها اثر می گذارد؟ فرضیه ی اصلی مقاله بیان می دارد که در کشورهایی که سیاست های آب محور مبتنی بر تنوع منابع و سرمایه گذاری فناورانه اتخاذ شده، سطح آسیب پذیری انرژی و اقتصاد در برابر بحران کم آبی کاهش یافته است. روش پژوهش به صورت تحلیلی توصیفی و با تکیه بر داده های آماری واقعی از منابع بین المللی مانند بانک جهانی، آژانس بین المللی انرژی و گزارش های فائو و اوپک انجام گرفته است. چارچوب نظری تحقیق بر مبنای دیدگاه «وابستگی متقابل زیست محیطی» و «نظریه امنیت پیچیده» در اقتصاد سیاسی بین الملل است. یافته ها نشان می دهد که عربستان با اتکا به سرمایه گذاری های گسترده در فناوری های شیرین سازی و تنوع انرژی توانسته تا حدی بین امنیت آب و انرژی تعادل ایجاد کند، در حالی که ایران به دلیل ضعف در سیاست گذاری آبی و زیرساختی با افزایش فشار بر بخش انرژی روبه رو است. در مقابل، امارات با ترکیب دیپلماسی انرژی و مدیریت پایدار آب الگویی متوازن تر ارائه می دهد. نتیجه کلی پژوهش بر ضرورت بازنگری در سیاست های آب محور کشورهای نفتی به عنوان مولفه های حیاتی از امنیت انرژی و اقتصاد ملی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

امنیت ، انرژی ، ذخایر آب ، کشورهای نفتی ، اقتصاد سیاسی ، ایران ، عربستان سعودی ، امارات متحده عربی