حقوق بین الملل و اینترنت: از حاکمیت سایبری تا مسئولیت بین المللی دولتها

تحولات بی سابقه در فناوری اطلاعات و ارتباطات در دهه های اخیر مفهوم سنتی حاکمیت و نظم حقوقی بین المللی را دگرگون ساخته است، اینترنت که در ابتدا ابزاری فنی برای تبادل داده ها بود اکنون به عرصه ای تبدیل شده است که در آن، دولت ها، شرکت های فراملی، سازمان های بین المللی و حتی کاربران عادی درگیر منازعات پیچیده، حقوقی، امنیتی و اقتصادی هستند. پرسش بنیادین این است که حقوق بین الملل چگونه می تواند با ماهیتی غیر متمرکز، فراملی و بی مرز همچون اینترنت تعامل کند؟ این مقاله با تحلیل تطبیقی اسناد بین المللی، رویه های قضایی و سیاست های سایبری کشورها به بررسی جایگاه اینترنت در چارچوب حقوق بین الملل می پردازد. مفاهیمی مانند حاکمیت سایبری، حق بر دسترسی به اینترنت، امنیت سایبری، مسئولیت دولت ها در حملات سایبری و نقش سازمان ملل در تنظیم حکمرانی دیجیتال جهانی محور اصلی تحلیل این پژوهش هستند. در ادامه مقاله به چالش های موجود در اجرای قواعد سنتی حقوق بین الملل در فضای سایبری، خلاهای حقوقی و پیشنهادهایی برای تدوین رژیم حقوقی جهانی اینترنت می پردازد. نتیجه نهایی این است که اینترنت دیگر یک فناوری صرف نیست بلکه به بستری برای تحقق یا نقض حقوق بین الملل تبدیل شده است، بنابراین نظام بین المللی ناگزیر از بازتعریف خود در پرتو دنیای دیجیتال است.

کلیدواژه ها:

حقوق بین الملل ، اینترنت ، حاکمیت سایبری ، امنیت سایبری ، سازمان ملل ، حقوق بشر دیجیتال ، مسئولیت بین المللی دولت ها ، حکمرانی جهانی فضای مجازی