مسئولیت کیفری رهبران در عصر شبکه های اجتماعی آیا توییت می تواند جنایت جنگی باشد؟

رشد شتابان شبکه های اجتماعی در دهه های اخیر نه تنها الگوهای ارتباطات سیاسی را متحول کرده بلکه مرزهای سنتی حقوق بین الملل کیفری را نیز به چالش کشیده است. امروزه رهبران سیاسی و نظامی با انتشار پیام هایی کوتاه در بسترهایی همچون توییتر، می توانند میلیون ها نفر را تحت تاثیر قرار داده و عملا بر روند منازعات مسلحانه و امنیت جهانی اثر بگذارند. این مقاله به بررسی این پرسش اساسی می پردازد که آیا پیام های منتشر شده از سوی رهبران در شبکه های اجتماعی می توانند مصداق «تحریک به ارتکاب جنایت بین المللی» یا حتی «جنایت جنگی» تلقی شوند یا خیر؟ در این راستا ابتدا مبانی نظری مسئولیت کیفری بین المللی رهبران و مفهوم آزادی بیان مورد واکاوی قرار می گیرد سپس اسناد و معاهدات بین المللی از جمله منشور ملل متحد، میثاقین و اساسنامه رم دیوان کیفری بین المللی بررسی می شوند. علاوه بر آن نمونه های تاریخی مانند نقش رسانه در نسل کشی رواندا و یوگسلاوی با شرایط امروز شبکه های اجتماعی تطبیق داده خواهد شد. در ادامه وظایف دولتها سازمانهای بین المللی و شرکت های فناوری در زمینه پیشگیری از نفرت پراکنی و تحریک به خشونت مورد تحلیل قرار می گیرد. نهایتا مقاله نشان می دهد که هرچند آزادی بیان یک حق بنیادین بشری است اما در صورتی که پیام رهبران به طور مستقیم به خشونت یا ارتکاب جنایت دامن بزند، می تواند مبنای مسئولیت کیفری بین المللی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

مسئولیت کیفری بین المللی ، شبکه های اجتماعی ، توییتر ، جنایت جنگی ، آزادی بیان ، امنیت بین المللی