بررسی مشروعیت و محدودیت های ترور از منظر فقه سیاسی شیعه

ترور به عنوان پدیده ای خشونت آمیز غافلگیرانه و هدفمند از مهم ترین چالش های امنیتی و سیاسی عصر حاضر محسوب می شود و پیامدهای آن نه تنها امنیت داخلی کشورها بلکه روابط بین الملل و اعتماد عمومی را نیز تحت تاثیر قرار می دهد. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی توصیفی و با تکیه بر منابع فقه سیاسی شیعه به بررسی مشروعیت و محدودیت های ترور پرداخته است. در گام نخست، مفهوم شناسی ترور در ادبیات سیاسی و فقهی و تطبیق آن با اصطلاحاتی چون «اغتیال» و «فتک» صورت گرفته و سپس تاریخچه و انواع ترور اعم از سیاسی، مذهبی، ایدئولوژیک، جنایی و سایبری تبیین شده است. در ادامه آثار و پیامدهای گسترده ترور در ابعاد فردی، اجتماعی، سیاسی و بین المللی بررسی گردیده و جایگاه آن در منظومه فقه سیاسی شیعه تحلیل شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که فقه شیعه با استناد به قرآن، سنت نبوی و سیره ائمه معصومین (ع) ترور را عملی نامشروع و مغایر با اصول انسانی می داند و حتی در شرایط جنگی نیز قواعدی همچون پرهیز از کشتن غیرنظامیان و منع اقدامات پنهانی را مورد تاکید قرار می دهد. نتیجه این پژوهش ترسیم چارچوبی نظری برای تمایز میان خشونت مشروع (دفاع مشروع و جهاد دفاعی) و خشونت نامشروع (ترور) است که می تواند مبنای سیاست گذاری امنیتی و تعاملات بین المللی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

فقه ، ترور ، حکم ، شناسی ، سیاسی ، مشروعیت