نقش هوش مصنوعی در پرورش مهارت های اجتماعی–هیجانی (SEL)در دانش آموزان ابتدایی

پرورش مهارت های اجتماعی–هیجانی (Social-Emotional Learning: SEL) به عنوان یکی از ارکان اساسی آموزش ابتدایی، نقشی بنیادین در رشد همه جانبه کودکان ایفا می کند. این مهارت ها شامل خودآگاهی، خودمدیریتی، مسئولیت پذیری اجتماعی، مهارت های ارتباطی و تصمیم گیری آگاهانه است که در دهه های اخیر توجه فزاینده ای در نظام های آموزشی جهان یافته اند. در این میان، ظهور فناوری های نوین به ویژه هوش مصنوعی (Artificial Intelligence: AI) فرصت های جدیدی را برای توانمندسازی معلمان، حمایت از دانش آموزان و بهبود فرایند یاددهی–یادگیری ایجاد کرده است. هوش مصنوعی با بهره گیری از الگوریتم های یادگیری ماشین، پردازش زبان طبیعی، تحلیل داده های رفتاری و محیط های واقعیت مجازی می تواند در شناسایی نیازهای هیجانی–اجتماعی کودکان، شخصی سازی فرایند آموزش و ارائه بازخوردهای به موقع نقش آفرینی کند. مرور پژوهش های اخیر نشان می دهد که استفاده از ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی نه تنها موجب ارتقای خودتنظیمی، همدلی و تعاملات مثبت در کلاس درس می شود بلکه می تواند به کاهش مشکلات رفتاری و افزایش انگیزش تحصیلی نیز بینجامد. با این حال، چالش هایی همچون نگرانی های اخلاقی، حریم خصوصی داده ها، سوگیری الگوریتمی و وابستگی بیش از حد به فناوری از جمله محدودیت های این رویکرد هستند که نیازمند توجه ویژه سیاست گذاران آموزشی و پژوهشگران است. این مقاله مروری با هدف تبیین نقش و کاربردهای هوش مصنوعی در پرورش مهارت های اجتماعی–هیجانی در دانش آموزان ابتدایی تدوین شده و ضمن تحلیل پژوهش های داخلی و بین المللی، به فرصت ها و چالش های پیش رو می پردازد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، مهارت های اجتماعی–هیجانی ، آموزش ابتدایی ، یادگیری شخصی سازی شده ، اخلاق در آموزش دیجیتال