تبیین الگوی مطلوب برنامه درسی تلفیقی برای تربیت فراگیران خلاق، نقاد و آینده نگر از دیدگاه متخصصان برنامه ریزی درسی

این پژوهش با هدف تبیین الگوی مطلوب برنامه درسی تلفیقی برای تربیت فراگیران خلاق، نقاد و آینده نگر انجام شد. روش پژوهش، کیفی و از نوع تحلیل مضمون بود. جامعه آماری پژوهش را متخصصان برنامه ریزی درسی تشکیل دادند که با استفاده از نمونه گیری هدفمند، ۱۸ نفر از آنان تا رسیدن به نقطه اشباع نظری انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها، مصاحبه نیمه ساختاریافته بود که پایایی و روایی آن توسط متخصصان تایید گردید. داده های حاصل از مصاحبه ها با استفاده از روش تحلیل مضمون و کدگذاری در سه سطح باز، محوری و گزینشی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها نشان داد که الگوی مطلوب برنامه درسی تلفیقی در قالب شش مولفه اصلی قابل ترسیم است: اهداف (شامل پرورش تفکر خلاق، نقادانه و آینده نگری)، محتوای تلفیقی (سازمان یافته حول محورهای مسائل اجتماعی-فرهنگی، پروژه های علمی-کاوشگری، چالش های فناورانه و مطالعات آینده)، فعالیت های یادگیری و روش های تدریس (فعال، مسئله محور و پروژه بنیاد)، نقش معلم و فراگیر (تسهیل گری و پژوهشگری فعال)، مواد و منابع (چندرسانه ای و تعاملی) و شیوه ارزشیابی (تکوینی، پوشه کار و مبتنی بر عملکرد). این مولفه ها در تعامل با یکدیگر و در بافتی انعطاف پذیر، بستری را فراهم می کنند که در آن مهارت های پیچیده تفکر، خلاقیت، نقد سازنده و توانایی پیش بینی و شکل دهی به آینده در فراگیران تقویت می شود. به کارگیری این الگو می تواند نظام های آموزشی را در تربیت شهروندانی توانمند برای مواجهه موثر با چالش های دنیای پویای آینده یاری رساند.

کلیدواژه ها:

برنامه درسی تلفیقی ، خلاقیت ، تفکر نقاد ، آینده نگری ، تحلیل مضمون ، الگوی مطلوب