تحول دیجیتال و تاثیر آن بر مهارت های تفکر انتقادی در دانش آموزان

عصر حاضر که از آن با عنوان عصر دیجیتال یاد می شود، تمامی ابعاد زندگی بشر، از جمله نظام آموزش و پرورش را دستخوش تحولات بنیادین کرده است. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و با اتکا به مرور نظام مند منابع کتابخانه ای، به بررسی رابطه ی پیچیده و چندوجهی میان تحول دیجیتال و پرورش مهارت های تفکر انتقادی در دانش آموزان می پردازد. تفکر انتقادی به عنوان یکی از ضروری ترین مهارت های قرن بیست و یکم، شامل توانایی تحلیل، ارزیابی، استنتاج و حل مسئله است. یافته های این پژوهش نشان می دهد که فناوری های دیجیتال، شمشیری دولبه هستند. از یک سو، با فراهم آوردن دسترسی بی سابقه به اطلاعات متنوع، ابزارهای همکاری آنلاین و محیط های یادگیری شبیه سازی شده، فرصت های بی نظیری برای تقویت تفکر انتقادی ایجاد می کنند. از سوی دیگر، چالش هایی جدی نظیر سرریز اطلاعات، رواج اطلاعات نادرست و جعلی، پدیده ی حباب فیلتر و اتاق پژواک، و کاهش عمق مطالعه و تمرکز را به همراه دارند. این مقاله استدلال می کند که صرف دسترسی به فناوری، تضمین کننده ی رشد تفکر انتقادی نیست؛ بلکه نقش اصلی بر عهده ی راهبردهای پداگوژیک و طراحی هوشمندانه ی فعالیت های یادگیری است. در نهایت، راهکارهایی مبتنی بر تغییر نقش معلم به تسهیل گر، تلفیق آموزش سواد دیجیتال و رسانه ای در برنامه ی درسی، و ترویج یادگیری مبتنی بر پروژه و پرسشگری به منظور بهره برداری بهینه از ظرفیت های عصر دیجیتال برای پرورش نسلی متفکر و منتقد ارائه می گردد.

کلیدواژه ها:

تحول دیجیتال ، تفکر انتقادی ، آموزش و پرورش ، فناوری اطلاعات و ارتباطات ، سواد دیجیتال ، راهبردهای پداگوژیک