مفهوم «عدالت» به مثابه محور مدیریت سیاسی: تحلیل مضامین نهج البلاغه و قرآن و مقایسه با پارادایم مدیریتی غرب

بحران مشروعیت در نظام های حکمرانی معاصر، ریشه در غفلت از «عدالت» به مثابه محوری بنیادین دارد. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و با رویکردی تطبیقی، در پی آن است تا الگویی از «مدیریت عدالت محور» را بر اساس مضامین قرآن کریم و نهج البلاغه استخراج و آن را با پارادایم مسلط «مدیریت عمومی نوین» مقایسه کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که در پارادایم اسلامی، عدالت صرفا یک شاخص عملکردی یا چارچوب حقوقی نیست، بلکه یک «سیستم یکپارچه حکمرانی» است که در چهار رکن «گزینش مدیران عادل»، «فرآیندهای تصمیم سازی عادلانه»، «توزیع عادلانه منابع» و «نظارت درونی-بیرونی مبتنی بر عدل» تجلی می یابد. در مقایسه با مدیریت عمومی نوین که بر محور «کارایی» و «مشتری مداری» می چرخد، مدل اسلامی با محوریت «عدالت» و «مردم مداری»، پاسخی بنیادین به بحران مشروعیت در عصر حاضر ارائه می دهد. این پژوهش نتیجه می گیرد که تلفیق نگاه سیستمی نهج البلاغه با دقت های عملیاتی مدیریت نوین، می تواند راهکاری برای خلق نظریه ای بومی و اثرگذار در حکمرانی باشد.

کلیدواژه ها:

مدیریت عدالت محور ، نهج البلاغه ، حکمرانی اسلامی ، مدیریت عمومی نوین ، عدالت در قرآن